Inhoudsopgave
Door Frank
16 oktober 2026 — 6 minuten lezen
DPG Media Nederland en België zijn deze week toegetreden tot de Standards for Publisher Usage Rights (SPUR)-coalitie, meldt Villamedia. Daarmee sluit de uitgever van onder meer AD, Trouw en de Volkskrant zich aan bij 37 andere nieuwsuitgevers wereldwijd, waaronder eerder al Mediahuis, die samen druk zetten op AI-bedrijven om eerlijk te betalen voor content. De vraag die blijft hangen: kun je onderhandelen met partijen die je verdienmodel al hebben aangetast voordat de onderhandeling begon?
Drie takeaways:
- Kernbevinding: DPG Media treedt na Mediahuis toe tot SPUR, een coalitie van 38 uitgevers die eerlijke licentieafspraken met AI-bedrijven wil afdwingen
- Praktische toepassing: SPUR biedt geen garantie tegen contentdiefstal, maar creëert wel een juridisch en commercieel kader waarmee uitgevers gezamenlijk onderhandelen in plaats van los van elkaar
- Meetbare impact: marketeers moeten AI-referral verkeer, licentie-inkomsten van uitgevers en merkveiligheid in AI-omgevingen als nieuwe KPI's gaan volgen
Wat is SPUR en waarom stapt DPG Media nu in?
SPUR staat voor Standards for Publisher Usage Rights en is een internationale coalitie van nieuwsuitgevers die samen optrekken tegen AI-bedrijven. Op de eigen website omschrijft SPUR de missie helder: de coalitie wil de intellectuele eigendomsrechten van uitgevers beschermen en tegelijk eenvoudige, juridisch waterdichte manieren creëren waarop AI-ontwikkelaars toegang kunnen krijgen tot waardevolle content, schrijft Villamedia. Geen verbod dus, maar een poging om de toegang te structureren en te laten betalen.
DPG Media Nederland en België sluiten zich deze week aan, kort na Mediahuis. Dat is geen toeval. Beide uitgeversgroepen concurreren in Nederland en België om dezelfde lezers en adverteerders, maar hebben hetzelfde probleem: AI-chatbots en zoekmachines met AI-samenvattingen pikken content op zonder ervoor te betalen en zonder door te klikken naar de bron. Door gezamenlijk op te trekken staan uitgevers sterker tegenover techgiganten als OpenAI, Google en Microsoft, die vooralsnog zelf bepalen onder welke voorwaarden ze content gebruiken.
Het is een logische stap na jaren van individuele, vaak geheime licentiedeals tussen uitgevers en AI-bedrijven. Een collectief front geeft meer onderhandelingsmacht, al blijft de vraag hoe bindend SPUR's standaarden uiteindelijk zijn zonder wetgeving die ze afdwingt.
De paradox: onderhandelen met wie je al schade toebracht
Hier wringt het. AI-bedrijven hebben de afgelopen jaren miljoenen artikelen gescraped om hun taalmodellen te trainen, vaak zonder toestemming en zonder compensatie. Tegelijkertijd zorgen AI-overzichten in zoekmachines en AI-agents die direct antwoord geven, ervoor dat lezers steeds minder doorklikken naar de bron. Organisch verkeer naar nieuwssites daalt al twee jaar gestaag, een trend die uitgevers wereldwijd raakt in advertentie-inkomsten en abonnementengroei.
Toch kiezen DPG Media en Mediahuis voor samenwerking in plaats van alleen juridische strijd. Dat is pragmatisme, geen vergeving. De realiteit is dat AI-zoekresultaten en chatbots een blijvend onderdeel van het medialandschap zijn. Wegblijven van de onderhandelingstafel betekent dat anderen de voorwaarden bepalen. NRC beschreef onlangs hoe literaire uitgevers worstelen met precies dit dilemma: Prometheus-hoofdredacteur Lisman kan zich niet voorstellen dat zijn boeken ooit in een AI-model worden gestopt, ook niet tegen vergoeding, omdat de band met auteurs daarvoor te heilig is. Andere uitgevers, zoals auteur Paulien Loerts, zijn pragmatischer en accepteren gebruik onder voorwaarden.
Die spanning tussen principieel verzet en commercieel pragmatisme speelt dus niet alleen bij nieuwsmedia, maar in de hele uitgeefbranche. SPUR kiest voor de pragmatische route: liever gestructureerde betaling dan ongecontroleerde diefstal.
Wat betekent dit voor adverteerders en marketeers?
Voor Nederlandse marketing- en communicatieprofessionals is dit meer dan een achtergrondverhaal over mediarecht. Het raakt direct de waarde van advertentieomgevingen. Frank.news beschreef eerder al hoe uitgevers hun band met adverteerders aanscherpen via AI, met Google dat in 2026 bouwt aan sterkere verbindingen tussen merken, creators en uitgevers. Dezelfde logica geldt hier: als uitgevers inkomsten verliezen aan AI-platforms die content gratis hergebruiken, komt ook de kwaliteit en het bereik van betrouwbare advertentieomgevingen onder druk.
Emerce wees er recent op dat het cruciaal is om te werken met technologiepartners die niet alleen inventaris en doelgroepen bundelen, maar ook het juiste commerciële verhaal kunnen vormgeven voor top-tier merken. Dat geldt evengoed voor uitgevers die licentiedeals sluiten met AI-bedrijven: hoe ze die inkomsten inzetten, bepaalt of ze kwalitatieve journalistiek en dus waardevolle advertentiecontext kunnen blijven leveren.
Ook de opkomst van agentic advertising speelt mee. Mediahuis beschreef in zijn eigen Mediaminds-kanaal hoe AI-agents aan beide kanten van programmatic deals meedraaien: een agent die de briefing van de adverteerder snapt, tegenover een agent die inventory en floors namens de uitgever beheert. Als uitgevers tegelijk licentiedeals sluiten met dezelfde AI-bedrijven die deze agents bouwen, ontstaat een complexe, maar onvermijdelijke verwevenheid tussen contentlicenties en advertentietechnologie.
Drie lessen voor de Nederlandse marketingpraktijk
Wat moet je als marketeer of brand manager hiermee? Ten eerste: volg niet alleen klikken, maar ook AI-zichtbaarheid. Traditionele KPI's als organisch verkeer en doorklikratio vertellen niet meer het hele verhaal, nu een groeiend deel van de oriëntatie via AI-samenvattingen verloopt zonder website-bezoek. Meet daarom ook hoe vaak je merk of content wordt genoemd in AI-antwoorden, ook wel 'share of AI voice' genoemd.
Ten tweede: wees kritisch op waar je adverteert. Als uitgevers inkomsten uit AI-licenties herinvesteren in journalistiek, versterkt dat de kwaliteit van de omgeving waarin je merk verschijnt. DDMA-commissievoorzitter Emma van Dalen vatte de bredere trend treffend samen: organisaties winnen alleen als mens, data en AI goed samenwerken. Dat geldt voor uitgevers, maar evengoed voor merken die moeten kiezen tussen snelle, goedkope AI-omgevingen en duurzame, betrouwbare mediapartners.
Ten derde: houd de regelgeving in de gaten. Sinds 2 augustus 2026 gelden de algemene verplichtingen uit de AI-verordening voor marketingteams, wat betekent dat ook adverteerders verantwoordelijkheid dragen voor hoe content tot stand komt en wordt hergebruikt. SPUR is daarmee niet alleen een uitgeversaangelegenheid, het is een voorbode van hoe de hele marketingketen zich moet verhouden tot AI-bedrijven: niet naïef, niet principieel afwijzend, maar scherp onderhandelend.
Bronnen & verder lezen:
- https://www.villamedia.nl/artikel/na-mediahuis-treedt-ook-dpg-media-toe-tot-de-spur-coalitie
- https://www.nrc.nl/nieuws/2026/10/06/hoe-staan-literaire-uitgevers-tegenover-ai-gebruik-we-gaan-geen-wantrouwende-houding-aannemen-a4938131
- https://www.frank.news/hoe-uitgevers-hun-band-met-adverteerders-aanscherpen-via-ai/
- https://www.emerce.nl/achtergrond/waar-gaat-advertentiegeld-naartoe-betekent-dat-publishers
- https://www.mediahuis.nl/nl/mediaminds/artikel/van-optimaliseren-naar-onderhandelen-ai-schuift-aan-tafel
- https://ddma.nl/kennisbank/de-grootste-trends-in-data-driven-marketing-volgens-de-commissies-van-ddma-2026/
