Inhoudsopgave
Door Frank
5 november 2026 — 6 minuten lezen
Reporters Sans Frontières heeft Donald Trump toegevoegd aan de internationale lijst van vijanden van de persvrijheid, in hetzelfde rijtje als Poetin en Erdoğan. RSF publiceerde de volledige lijst van 33 namen. Voor Nederlandse marketeers geen onbelangrijk nieuwtje; het raakt brand safety, mediabestedingen in de VS en de geloofwaardigheid van het medialandschap waarin merken adverteren.
Drie takeaways:
- Kernbevinding: RSF plaatst Trump op de lijst van persvijanden 2026, naast Poetin, Erdoğan en 30 andere namen en organisaties.
- Praktische toepassing: ken de lijst, begrijp waarom Trump erop staat en welke organisaties nog meer genoemd worden, van Musk tot het Israëlische leger.
- Meetbare impact: stuur brand safety KPI's en vertrouwensmetrics bij, zeker bij mediabestedingen in politiek gevoelige markten.
Wie staan er allemaal op de RSF-lijst?
Reporters Sans Frontières (RSF), bekend als Reporters zonder Grenzen, publiceert elk jaar rond de Internationale Dag tegen Straffeloosheid voor Misdaden tegen Journalisten een lijst van personen en organisaties die volgens de organisatie bewust de onafhankelijke journalistiek ondermijnen.
Trump staat er voor het eerst op. Hij deelt die eer met onder meer de Russische president Vladimir Poetin en de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan. Ook de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi, techmiljardair Elon Musk, het Israëlische leger en de Chinese Communistische Partij staan genoemd.
De lijst is dus breder dan alleen autoritaire staatshoofden, ook westerse instituties en techbedrijven worden genoemd.
Waarom staat Trump erop?
RSF beschuldigt Trump er expliciet van zijn macht te gebruiken tegen mediaorganisaties waarvan hij de berichtgeving niet waardeert. Dat klinkt abstract, maar is concreet te maken. Trump misbruikt volgens RSF zijn positie om de media te beïnvloeden en onder druk te zetten. Denk aan juridische procedures tegen omroepen als CBS en ABC, aanvallen op persbureaus zoals AP (dat tijdelijk de toegang tot het Witte Huis werd ontzegd na een geschil over naamgeving), en de rol van FCC-voorzitter Carr, die zendvergunningen gebruikte als drukmiddel tegen kritische zenders. Kortom: Trump zou zijn macht misbruiken om media te beïnvloeden en onder druk te zetten.
Dit is wezenlijk anders dan eerdere kritiek op Trump. RSF is geen politieke actiegroep maar een gerenommeerde journalistenorganisatie die al decennia wereldwijd persvrijheid monitort. Dat een Amerikaanse president, leider van het land dat zichzelf lang zag als hoeder van persvrijheid, nu in hetzelfde rijtje staat als Poetin en Erdoğan, is een signaal dat niet zomaar wegebt. Het markeert een verschuiving: autoritaire druk op media is niet langer voorbehouden aan niet-democratische staten, het gebeurt ook middenin de westerse democratie, inclusief bij de grootste adverteerdersmarkt ter wereld.
Wat betekent dit voor Nederlandse merken en marketeers?
Nederlandse marketingprofessionals besteden dagelijks mediabudget op Amerikaanse platforms en in Amerikaanse media, van YouTube tot CNN, van X tot lokale omroepen. Als het medialandschap in de VS onder politieke druk staat, verschuift ook het risicoprofiel van die bestedingen. Brand safety gaat dan niet meer alleen over extreme content naast je advertentie, maar ook over de vraag of de redactionele onafhankelijkheid van een platform of omroep onder druk staat, en wat dat betekent voor de geloofwaardigheid van je merkomgeving.
Musk's aanwezigheid op de RSF-lijst is daarbij extra relevant voor Nederlandse adverteerders. X blijft een kanaal waar merken op adverteren, ondanks jarenlange discussie over moderatie en desinformatie. Dat RSF het platform nu expliciet koppelt aan ondermijning van persvrijheid, is een extra datapunt voor elk mediabureau dat X opneemt in een mediaplan.
Ook de bredere polarisatie in de VS werkt door. Amerikaanse merken trekken zich terug uit politiek geladen content, en dat beïnvloedt internationale campagnes die vanuit Amerikaanse hoofdkantoren worden aangestuurd. Nederlandse marketingdirecteuren die rapporteren aan een Amerikaans moederbedrijf, krijgen te maken met strengere brand safety-richtlijnen die vanuit de VS worden opgelegd, vaak zonder NL-context.
Drie learnings voor de praktijk
Eerste learning: ken je mediaomgeving. Voeg persvrijheidsindicatoren, zoals de RSF-ranglijst en deze lijst van persvijanden, toe aan je brand safety-toetsingskader naast de gebruikelijke content-categorieën. Dit geldt met name voor mediabestedingen in markten waar RSF structurele risico's signaleert, inclusief de VS.
Tweede learning: herijk je KPI's. Stuur niet alleen op reach en CPM, maar ook op merkvertrouwen en redactionele onafhankelijkheid van de omgeving waarin je adverteert. Veel grote adverteerders meten al longitudinaal merkvertrouwen via trackers; voeg daar een vraag aan toe over waargenomen media-onafhankelijkheid. Derde learning: diversifieer je mediamix. Wie te afhankelijk is van één Amerikaans platform zoals X, loopt risico als dat platform verder onder politieke of juridische druk komt te staan. Spreid budget over platforms met een stabielere redactionele governance, en documenteer die keuze richting het hoofdkantoor als onderdeel van je risicobeleid.
Deze drie stappen zijn geen alarmisme. Ze zijn een logisch gevolg van wat RSF signaleert: de druk op onafhankelijke journalistiek neemt toe, ook in landen waar marketeers dagelijks zaken doen. Wie dat negeert, loopt het risico straks reactief te moeten handelen in plaats van proactief het eigen mediabeleid te verstevigen.
Bronnen & verder lezen:
- https://www.villamedia.nl/artikel/donald-trump-toegevoegd-aan-internationale-rsf-lijst-van-vijanden-van-persvrijheid
- https://rsf.org/en/2026-press-freedom-predators-list
- https://nos.nl/artikel/2637729-internationale-journalistenorganisatie-zet-trump-op-lijst-van-persvijanden
- https://www.telegraaf.nl/buitenland/donald-trump-vladimir-poetin-en-leger-israel-op-lijst-met-vijanden-van-persvrijheid/163942058.html
- https://tpo.nl/2026/11/02/rsf-predators-lijst-trump-carr/
