> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://www.frank.news/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # Kan reclame wel zonder verslavende algoritmes, zoals PRO wil? - URL: https://www.frank.news/kan-reclame-wel-zonder-verslavende-algoritmes-zoals-pro-wil/ - Published: 2026-11-05T09:00:00.000Z - Updated: 2026-11-05T09:00:00.000Z - Description: Kamerlid Kathmann (PRO) wil verslavende algoritmes op social media wettelijk verbieden. Dat brengt de verdienmodellen van marketeers in gevaar. - Author: André Oerlemans - Tags: Explainer, PRO, Algoritmes, Wetgeving, Social Media, Adverteren, frank.news, Podcast, Analyse **Door Frank** *5 november 2026 — 6 minuten lezen* > Tweede Kamerlid Barbara Kathmann (PRO) diende een wetsvoorstel in dat verslavende algoritmes op sociale media moet verbieden. De wet noemt manipulatief ontwerp, zoals eindeloos scrollen en impulsaankopen stimuleren, een oneerlijke handelspraktijk. Omdat de Nederlandse advertentiemarkt grotendeels draait op dezelfde mechanismen, raakt dit de kern van hoe digitale marketing nu werkt. **Drie takeaways:** 1. PRO wil verslavende algoritmes wettelijk classificeren als oneerlijke handelspraktijk, net als agressieve verkoop dat nu al is 2. Engagement-algoritmes zijn de ruggengraat van targeting en attributie op social media: zonder ze verandert het businessmodel van platforms fundamenteel 3. Adverteerders doen er verstandig aan nu te diversifiëren naar first-party data en minder scroll-afhankelijke formats, in plaats van te wachten op de uitkomst ![audio-thumbnail](https://storage.ghost.io/c/67/76/67764d6a-46ff-4404-b89f-1f4234933f48/content/images/2026/11/frank-recon-kan-reclame-wel-zonder-verslavende--ftype16-6ae89706.jpg) Kan reclame wel zonder verslavende algoritmes, zoals PRO wil? 0:00 /905 1× ## Wat wil PRO precies? Het wetsvoorstel van Kathmann moet een einde maken aan wat zij "manipulatief ontwerp" noemt: de trucjes die platforms inzetten om gebruikers zo lang mogelijk vast te houden of tot snelle, ongeplande aankopen te verleiden. "Er moet een verbod komen op trucjes die maken dat je op online media eindeloos blijft scrollen of dat je bijvoorbeeld snel een aankoop doet, terwijl je dat niet van plan was," aldus Kathmann bij de NOS. Haar redenering: voor fysieke producten en diensten gelden al strenge regels tegen agressieve verkoop en misleidende reclame. Een callcenter dat je onder druk zet, mag niet. Een algoritme dat hetzelfde doet via dopamine-triggers, wel. Die inconsistentie wil PRO wegnemen. Concreet vallen niet alleen social media onder het voorstel, maar ook chatbots en streamingdiensten, meldt Hart van Nederland. Het gaat dus niet om één platform of één functie, maar om een breed kader voor digitale productveiligheid. Vergelijkbaar met hoe de kansspelsector al verplicht is waarschuwingen te tonen bij gokreclame. De vraag is niet óf er iets verandert aan de manier waarop platforms gebruikers vasthouden, maar hoe snel en hoe ingrijpend. Voor een sector die miljarden euro's aan mediabudget via precies die mechanismen laat lopen, is dat geen marginale kwestie. ## Waarom algoritmes het fundament zijn van moderne marketing Om te snappen waarom dit voorstel zo'n grote impact kan hebben, moet je terug naar 2006\. Toen introduceerde Facebook het EdgeRank-algoritme, dat op basis van relevantie bepaalde welke berichten je in je nieuwsfeed te zien kreeg. Dat was het startschot voor wat inmiddels een compleet universum aan algoritmes is geworden, schrijft Adformatie in de analyse 'Kan reclame nog zonder algoritmes?'. Elk groot platform, van Instagram tot TikTok tot YouTube, gebruikt tegenwoordig geavanceerde modellen die gedrag voorspellen en content, inclusief advertenties, zo aanbieden dat de kans op interactie maximaal is. Voor adverteerders is dat de reden waarom targeting werkt. Een algoritme dat weet dat iemand net naar sportschoenen heeft gekeken, toont die persoon relevante advertenties op het juiste moment. Zonder dat mechanisme val je terug op brede, ongerichte reclame, met hogere kosten per conversie en lagere ROAS. Engagement-algoritmes en advertentie-algoritmes zijn in de praktijk nauw verweven: hoe langer iemand scrollt, hoe meer advertentiemomenten er ontstaan. Een verbod op verslavend ontwerp raakt dus niet alleen de gebruikerservaring, maar direct de verdienmodellen waar marketeers op leunen voor bereik, frequentie en attributie. ## Wat betekent dit voor adverteerders en mediabudgetten? Als het wetsvoorstel van Kathmann het haalt, verandert er iets fundamenteels in de Nederlandse advertentieketen. Platforms zouden verplicht worden om functies als autoplay, oneindig scrollen en agressieve meldingen aan te passen of uit te schakelen. Minder scrolltijd betekent minder advertentiemomenten per gebruiker, wat de huidige CPM-structuur onder druk zet. Voor grote adverteerders met programmatic-budgetten op Meta, TikTok en YouTube is dat direct voelbaar: minder inventory, mogelijk hogere prijzen per impressie. Tegelijkertijd wil PRO ook chatbots en streamingdiensten onder de regels brengen, meldt Nieuws.nl, wat betekent dat ook opkomende kanalen als AI-gedreven klantinteractie en video-on-demand niet buiten schot blijven. Welingelichte Kringen wijst erop dat de wet expliciet aansluit bij bestaande regels tegen agressieve verkoop en misleidende reclame: platforms worden dus niet in een nieuw juridisch vacuüm geplaatst, maar in een kader dat al jaren voor andere sectoren geldt. Voor marketingdirecteuren en CFO's betekent dit dat de huidige aanname, dat engagement oneindig schaalbaar is, niet langer vanzelfsprekend is. Budgetten die nu volledig leunen op platforms met verslavend ontwerp, lopen het risico op termijn minder effectief te worden, simpelweg omdat het onderliggende mechanisme wettelijk wordt afgeremd. ## Wat moeten marketeers nu doen? De reacties uit de sector zijn gemengd. Een deel van de bureauwereld ziet het voorstel als onvermijdelijk en zelfs gezond: merken die afhankelijk zijn van verslavend ontwerp bouwen op drijfzand, zeker nu de publieke opinie en regelgevers wereldwijd kritischer worden op platformgedrag. Een ander deel vreest dat Nederland vooroploopt op Europese regelgeving en daarmee een concurrentienadeel creëert ten opzichte van adverteerders die via internationale platforms blijven opereren zonder NL-specifieke beperkingen. Wat voor marketeers nu al opportuun is: investeer in first-party data en eigen kanalen, zoals e-mail, apps en loyaliteitsprogramma's, die niet afhankelijk zijn van het scroll-mechanisme van derde platforms. Daarnaast is het verstandig om mediaplannen te stresstesten op een scenario waarin engagement-gedreven advertentie-inventory krimpt. Bureaus kunnen klanten nu al adviseren om minder te bouwen op impulsgedreven formats, zoals shoppable video binnen eindeloze feeds, en meer op contextuele en merkgedreven content die ook werkt buiten de scroll-loop. NL Times meldt dat Kathmann haar voorstel indient als onderdeel van een bredere beweging om online platforms onder dezelfde consumentenbeschermingsregels te brengen als fysieke producten. Of de wet het haalt, is nog onzeker, maar de richting is duidelijk: wachten tot de wet er is, is geen strategie. Nu voorsorteren wel. **Bronnen & verder lezen:** - https://nos.nl/l/2637687 - https://www.adformatie.nl/media/media/kan-reclame-nog-zonder-algoritmes - https://www.hartvannederland.nl/politiek/beleid/artikelen/pro-wetsvoorstel-verslavende-algoritmes-sociale-media - https://nieuws.nl/politiek/pro-wil-veiligheidseisen-tegen-verslavende-sociale-media-in-wet-qOa4Ja - https://www.welingelichtekringen.nl/samenleving/pro-wil-veiligheidseisen-tegen-verslavende-sociale-media-in-wet - https://nltimes.nl/2026/11/02/pro-pushing-ban-addictive-algorithms-keep-users-scrolling