Voor een tientje je eigen gezichtsherkenningtool

gezichtsherkenningstool
1452

Iemand over de hele wereld kunnen volgen of onbekenden op foto's en video's identificeren. De tools daarvoor zijn binnen handbereik van iedereen. Politie en banken maken er soms gebruik van, maar de software is zo goedkoop dat iedereen ermee aan de slag kan. Het mag alleen als je van de betrokkenen toestemming hebt, maar er is niemand die dat controleert.

Zakenblad Forbes nam de proef op de som. Belachelijk goedkope tools waarmee je op grote schaal individuen kan volgen, zijn nu beschikbaar voor iedereen, schrijft Forbes. Het magazine bouwde zo'n tool voor minder dan tien dollar. Forbes vroeg eigen medewerkers eerst om toestemming om hun foto te gebruiken. Vervolgens werden in de VS en in Londen video's gepost met diezelfde medewerkers er op. De gezichtsherkenningssoftware wist de medewerkers naadloos te traceren.


Gezichtsherkenning werkt supersnel
Forbes gebruikte het programma Rekognition, dat is gekoppeld aan de cloud-dienst Amazon Web Services (AWS). We kennen Amazon vooral van e-commerce, maar een andere grote tak van het bedrijf is de cloud service. Wie is aangesloten bij AWS kan gebruikmaken van tal van diensten en programma's, waaronder Rekognition. De tool opereert in de eigen cloud van Amazon en is daarom supersnel. Het programma is in staat in korte tijd een foto te vergelijken met miljoenen andere beelden. Dankzij Rekognition zijn verdwenen kinderen teruggevonden en mensensmokkelaars in een recordtijd opgepakt. Het tv-station Sky News gebruikte de software tijdens de royal wedding van Prince Harry en Meghan Markle. Rekognition slaagde erin familieleden en andere bekenden van het bruidspaar van een naam te voorzien.


Politie in Florida gebruikt real time camerabeelden
In Florida ging een plaatselijk politiebureau met Rekognition aan de slag. Het bureau in Orlando maakt scans van foto's van gezochte misdadigers en laat die vergelijken met live-beelden van een netwerk van bewakingscamera's in de stad. Dat gebeurt op het moment dat iemand langs de camera loopt en dus snel kan worden opgepakt. De extra kosten van de werkwijze: niet meer dan twaalf dollar per maand.

Tijdens een conferentie vertelt de directeur van Rekognition, Ranju Das, over die toepassing: „Ze analyseren beelden in real time en vergelijken die met foto's die ze hebben. Misschien willen ze weten of de burgemeester zich op een bepaalde plek bevindt of zijn er bepaalde mensen die ze willen volgen," zegt Das, geciteerd in The Verge.

De werkwijze leidt tot scherpe kritiek van privacywaakhonden. „Dit laat zien hoe makkelijk een overheid Amazon's gezichtsherkenning kan gebruiken om mensen massaal te volgen," zegt een medewerker van ACLU (American Civil Liberties Union), die opkomt voor rechten en vrijheden van burgers.

Amazon benadrukt dat de service niet gebruikt mag worden voor activiteiten die illegaal zijn of rechten van anderen aantasten. „Als technologie heeft Rekognition veel waardevolle toepassingen in de wereld," zegt een woordvoerder. „Onze kwaliteit van leven zou veel minder zijn als we nieuwe technologie zouden verbieden, omdat sommigen er misbruik van maken."


Geld lenen met gezichtsherkenning
Er is al een bank die Rekognition inzet bij het uitgeven van leningen. Als klanten hun identiteit bewijzen, krijgen ze direct toegang tot de diensten van de bank. Amazon presenteert de startup Aella Credit, die opereert in Afrika, als een veelbelovende case.

De klant laat via de smartphone zijn identiteitskaart zien, die wordt gecheckt bij een database. Daaruit blijkt of iemand voldoende inkomsten heeft. Maar de bank wil ook zeker weten dat de aanvrager dezelfde persoon is als op het identiteitsbewijs. Rekognition vergelijkt de foto op de identiteitskaart met het gezicht dat de bank via de smartphone te zien krijgt. Als alles klopt, komt de lening binnen enkele uren beschikbaar.

In Nederland werken banken als ING met gezichtsherkenning. Je moet daarvoor een rekening bij de bank hebben. Je kan er dan mee inloggen of een overmaking bevestigen.


Amerikaanse congresleden gekoppeld aan criminelen
Veel mooie toepassingen dus, maar de software is niet perfect. Amerikaanse congresleden warden tijdens een test met Rekognition gekoppeld aan foto's van criminelen, meldt The Verge. Hoe grappig ook, dat was natuurlijk niet de bedoeling. Het Amerikaanse Congres telt 535 leden, van wie er 28 aan een verkeerde foto werden gekoppeld. Dat bleken ook nog eens vooral donker gekleurde congresleden te zijn, bij wie de tool niet goed werkt. De software lijkt bevooroordeeld als het gaat om ras, zoals eerder bleek uit onderzoek van de technische universiteit MIT. Dat onderzoek liet ook zien dat bij foto's van vrouwen meer fouten optreden dan bij mannen.

Amazon wijst erop dat de software altijd een mate van herkenning aangeeft. Vaak is de uitkomst 99 procent dat het klopt, maar dat kan ook lager uitvallen.


Ook Google en Facebook herkennen je gezicht
Amazon is niet de enige techgigant die bezig is met gezichtsherkenning. Google, Apple, Microsoft en Facebook hebben hun eigen gezichtsherkenningtools. Facebook kan bijvoorbeeld zien op welke andere foto's je gezicht voorkomt en je zo koppelen aan andere gebruikers. Zo krijgt Facebook inzicht in met wie je omgaat, op welke plaatsen je komt, welke hobbies je hebt en kan zo op de persoongerichte advertenties aanbieden. Gebruikers moeten toestemming geven voor gezichtsherkenning, anders mag het niet.

Nederland kent strengere regels dan de VS voor het gebruik van gezichtsherkenning. Maar ook hier komen steeds meer toepassingen. De Nederlandse politie gebruikt sinds 2016 het softwaresysteem CATCH, dat een foto van een verdachte vergelijkt met foto's in een database. Er worden voor zover bekend geen real time camerabeelden gebruikt. In 2017 wist het systeem 93 verdachten te koppelen aan een persoon in de database. Gezichtsherkenning geldt in Nederland niet als hard bewijs, omdat de software alleen aantoont dat er veel overeenkomsten zijn, zoals NRC meldt.


Elke website kan met gezichtsherkenning aan de gang
Met de software van Amazon is een gezichtsherkenningstool voor iedereen bereikbaar. Inzicht in hoe kunstmatige intelligentie (AI) werkt, is niet nodig, want dat zit in het softwaresysteem ingebouwd. Je moet iets weten van programmeren of iemand kennen die je kan helpen. Zakenblad Forbes vroeg er een bevriende technicus bij en het werkte binnen enkele uren.

In Nederland met zijn strenge privacywetgeving moeten betrokkenen toestemming geven. Maar weinig mensen lezen de voorwaarden van websites die ze bezoeken en die gezichtsherkenningstools kunnen gebruiken. Controle daarop is erin de praktijk niet.

Forbes wijst ook op een ander probleem: de veiligheid van Rekognition. Het gebeurt vaak dat klanten van Amazon Web Services hun data in de cloud onbedoeld open laten, waardoor iedereen toegang heeft. Marketinganalyticsbedrijf Alterix liet eind 2017 persoonlijke informatie over 120 miljoen Amerikaanse huishoudens open staan. Het kan even goed gebeuren met gekoppelde foto's waarop gezichten zijn afgebeeld. „Je hoeft maar één fout te maken en de beelden met gegevens van miljoenen mensen liggen op straat," zegt een onderzoeker in Forbes.