Dé podcastwet Van De Krokante Leesmap: Ga geen radiootje spelen

Krokanteleesmap
1
0
3636

Steeds meer bedrijven zien de mogelijkheden van podcasts en willen adverteren of beginnen zelf een podcastserie. Grote merken als Hunkemöller, KLM en America Today zijn hiermee bezig en NPO Radio 1 organiseert deze week zelfs de Week van de Podcast. We hebben al eerder eens stilgestaan bij de commerciële mogelijkheden, maar nog veel belangrijker is de inhoud. Waaraan moet een goede podcast voldoen?

Leerde Johan Cruijff ons niet dat je altijd het meeste kan leren van de beste en zo is het natuurlijk ook met podcasts. Je kan allerlei blogs (;-)) over podcast gaan lezen voordat je aan de slag gaat, maar het is veel beter om goed te analyseren hoe de beste podcast van Nederland zo'n beetje in elkaar zit. De allerbeste podcast die we op dit moment hebben is De Krokante Leesmap met Noortje Veldhuizen, Marcel van Roosmalen en Roelof de Vries ('ha ha, welkom bij de krokante leesmap').

Er zijn inmiddels 30 afleveringen gemaakt en ze zijn allemaal vrij briljant. Het drietal bespreekt wekelijks een zelfgekozen blad, iedereen leest een stukje voor en daarna geven ze elkaar punten voor het stukje op basis van 'de krokantheid' ofwel: hoe goed is dat blad? Oh ja, het format is trouwens niet zo interessant, dat geeft slechts houvast voor de makers als ze even niets meer te mopperen of te vertellen hebben. Maar ja, die wetten dus, daar komen ze aan lieve mensen.

1. Ga geen radiootje spelen
Het grote gevaar voor een goede podcast is dat je als maker radiootje gaat spelen. Dus dat je een hele rare stem opzet zoals je denkt dat deejays praten, dat je de kritische interviewer gaat uithangen die je niet bent of dat je op een hele strakke manier mensen gaat aankondigen. Je moet in mijn ogen ook een beetje uitkijken met de verantwoorde VPRO-documaker uit te hangen. Dat je tot op de bodem uitzoekt waarom Piet in 1982 een pakje sigaretten ging halen en niet terugkeerde.

Van Roosmalen zou zeggen: doe gewoon normaal! Het leuke aan podcasts - en daarom zijn ze zo populair - is dat de mensen erop/erin authentiek zijn.  Marcel, Noortje en Roelof zijn in die 30 afleveringen een klein beetje mijn vrienden geworden en dat komt omdat ze wegblijven bij professionele aankondigingen of jingles. Maker Roelof speelt trouwens wel een beetje met dat gevoel door met jingles te werken, maar daar wordt dan juist doorheen geschreeuwd of Marcel zegt: 'niet weer die jingle'.

Afgelopen zondag kon je goed zien wat het verschil is tussen podcast en radio toen het drietal te gast was bij het NPO Radio1-programma van Omroep Max: De Perstribune. Ze moesten standaardvraagjes beantwoorden (Van Roosmalen: wat een kutvraag) en er werd gevraagd naar de meerwaarde voor de luisteraar (Van Roosmalen: 'dan luister je toch niet'). Nee, het heeft geen meerwaarde als Noortje een kattenblad bespreekt en Marcel het Hoogvliet-blaadje. Dat is ook niet de inzet: DKL-gaat-helemaal-niet-over-bladen.

Bij Dag en Nacht snappen ze ook heel goed dat goede podcasts iets anders zijn dan goede radioprogramma's. Tim de Gier en Willem Dudok kletsen in De Rode Lantaarn langer dan een uur zeer gedetailleerd over wielrennen zonder radiotrucs. Alsof ze in de kroeg zitten en die microfoon is er toevallig bij gezet.


2. Zorg voor authentieke persoonlijkheden
Op de radio kan je jarenlang iets presenteren zonder dat mensen van jou weten of je getrouwd bent of van Amerikaans punniken houdt. Onmogelijk in een podcast want de luisteraars worden je beste vriend en dan moet je dus - vanzelf, automatisch, daar is geen ontkomen aan - iets over jezelf vertellen.

Marcel is een tikkie cynische, authentieke, niet pleasende man van net 50 die binnenkort gaat trouwen met Eva. Roelof is de verantwoorde oud-winnaar van De Slimste Mens die goed Duits spreekt en Noortje is de jonge studentikoze twintiger die soms een vriend heeft en soms niet.

Op de een of andere manier werkt dat goed samen, ze dagen elkaar uit, maar ze zijn ook openhartig zoals je dat tegen vrienden kan zijn. En dan kan het dus gebeuren dat Van Roosmalen een boek signeert en dat een mevrouw tegen hem vertelt dat de manier waarop Noortje in het leven staan een voorbeeld is voor haar dochter. Dat effect is onmogelijk op de radio en zegt iets over de kracht van podcast.

Die basis werkt ook goed bij iets meer zakelijke podcasts hoor. Joe Pulizzi en Robert Rose hadden het in This Old Marketing over contentmarketing, maar ook over de kinderen en over wat ze gezien hadden op tv. Pulizzi had daarom ook echte fans die een voorbeeld in hem zagen. Peter Buurman en Yordi Yamali hebben het bij 'Neutrale Kijkers' over voetbalwedstrijden, maar ook over het leven. 

3. Zorg voor ruimte in het format
In een magazine is een format heilig, daar mag je niet van afwijken. In de VI had/heb (was tijdje weg en keerde terug) je jarenlang de rubriek 'Persoonlijk' waarin voetballers vertellen wat hun favoriete tv-programma is en welk boek ze lezen (dat was altijd de Ontvoering van Heineken van Peter Richard de Vries).

Ook op tv zijn er binnen een format weinig variaties mogelijk. The Voice laat nooit even een een mini-docu zien van Ali B als ze daar bij Talpa een half uur bezig zijn met de show. Goede podcasts hebben wel een format, maar er is altijd ruimte om ervan af te wijken. We zeiden het al, bij De Krokante Leesmap geven ze elkaar cijfers voor verhalen in magazines, maar het gaat vooral over het leven. Het kan rustig een minuut of vijf gaan over de nieuwe vriend van Noortje of over de kinderen van Marcel. Ook kan een discussie over iemand zomaar resulteren in een belletje naar de persoon over wie het gaat.

Alles kan eigenlijk en het format is slechts de kapstok die voor 30 procent het programma bepaalt. Kom daar maar eens om bij Studio Voetbal. Niet voor niets noemde Roelof 'Seinfeld' bij De Perstribune de beste serie aller tijden. DKL is natuurlijk ook het Seinfeld van de podcastwereld, een show over niets en juist daarom briljant. 


4. 
Programma en maker vormen een geheel
Podcasts gaan altijd over de passie van de makers. Marcel van Roosmalen is al bijna zijn hele leven schrijver en freelancer en dus vindt hij dingen van hoofdredacteuren, bladenformats en journalisten. Hij weet dat sommige bladen helemaal geen budget meer hebben (hoi Nieuwe Revu!). Daardoor doet zijn mening ertoe.

Dat geldt trouwens ook voor Roelof die ook voor bladen schreef en dus weet hoe het allemaal werkt. Noortje bekijkt het allemaal wat meer van een afstandje als radiomaker. Als je bijvoorbeeld als reclamebureau een talkshow zou maken over media dan is het verleidelijk om de beste spreker daarvoor naar voren te schuiven. Zo'n gast die altijd de speeches doet met Nieuwjaarsborrels.

Dat zou opgaan voor de oude mediawereld, maar niet bij podcasts. Daar vraag je juist de persoon die alle edities van de VaraGids sinds 1928 heeft bewaard, die alles van Willem Ruis op VHS heeft en die moeiteloos kan meepraten met de video van Ge en Arie Temmes op vakantie in Spanje ('doe dat maar in het potje over, Gé').

Conclusie
Het maken van goede podcasts heeft slechts zijdelings met radio te maken. Dat is wel iets om rekening mee te houden als je hiermee aan de slag gaat als merk of persoon; wees niet bang om jezelf bloot te geven, zorg dat je een podcast maakt over een onderwerp waar je alles van weet en ga.vooral.geen.radiootje.spelen.

 

MEEPRATEN OVER DIT ONDERWERP? REAGEER

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft