Zijn cookiewalls Persgroep en TMG verboden of niet?

Serie: GDPR van Frank.news
TMG-Persgroep-en-cookiewall_20180717-105259_1
3954
Sinds de AVG/GDPR eind mei van toepassing werd werpen kranten als AD, Telegraaf en Volkskrant cookiewalls op voor hun online bezoekers. Geen toestemming voor cookies, geen nieuws. Dat is in strijd met de privacywet, stellen consumentenbond en diverse experts. Toegestaan en noodzakelijk, stellen hun uitgevers TMG en Persgroep. Wat vindt de Autoriteit Persoonsgegevens?  


Cookiewalls zijn zo oud als de weg naar Rome. Wie dacht dat de AVG/GDPR daar verandering in zou brengen heeft het mis. Alleen worden cookies sinds de invoering van de privacywet als persoonsgegevens gezien. Zodra er persoonsgegevens verwerkt worden, in welke vorm dan ook, dan is het in ieder geval verplicht om de betrokkene hierover te informeren. Uitgevers en websites moeten daarom toestemming vragen aan consumenten om hen met cookies en andere trackers te volgen voor analytics- of marketing doeleinden en daarvoor hun gegevens te verzamelen en te verwerken.


Grondslagen duidelijk

De grondslagen van de AVG/GDPR zijn duidelijk. Toestemming voor het plaatsen van cookies moet vrijelijk gegeven worden. ,,U mag iemand niet onder druk zetten om toestemming te geven. Bijvoorbeeld door iemand te benadelen als hij of zij geen toestemming geeft," schrijft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) op haar website. Bij de nieuwssites van Persgroep en TMG gebeurt dat wel: wie niet toestemt komt niet op de website. Ook moeten consumenten specifieke toestemming verlenen via een soort keuzemenu. Dus bijvoorbeeld wel voor analytics doeleinden en niet voor advertenties. Dat kan bij de websites van AD, Telegraaf, Volkskrant, Metro en tal van andere nieuwsmedia niet. Alleen wie alle cookies accepteert - ook voor het gebruik door derden, zoals advertentienetwerken - komt de website op. Ook over de mogelijkheid om de toestemming weer in te trekken, een andere grondslag van de wet, wordt geen informatie gegeven.


In strijd met wet

Daarom is de conclusie van de Consumentenbond helder: dit mag niet van de privacywet. Op zijn website legt de bond uit waarom:

•Een cookiemuur die de hele site blokkeert tot je akkoord geeft is niet langer toegestaan.

•Je moet akkoord kunnen gaan met verschillende typen cookies (als die geplaatst worden) en die keuze moet duidelijk gecommuniceerd worden.

•Dat akkoord moet altijd een optie zijn die je zelf moet aanvinken (opt-in).

•Je moet je akkoord ook weer kunnen intrekken en dat per cookie of categorie cookies.

In het onderzoek dat de Consumentenbond in juni publiceerde, en dat ze wekelijks update, staan dan ook rode kruizen achter de namen van AD, Telegraaf, Volkskrant. Net als achter de namen van tientallen andere websites overigens. Veel websites hebben hun cookiebeleid echter aangepast na kritiek van de bond, de grote uitgevers niet.

,,Wij zijn nog steeds van mening dat dit in strijd is met de privacywet," zegt woordvoerder Gerard Spierenburg van de Consumentenbond. ,,Dit is slikken of stikken en dat is in strijd met de grondslagen van de AVG/GDPR. RTL doet het bijvoorbeeld ook en zegt dan: je hebt de vrije keuze om onze website wel of niet te bezoeken, maar zo werkt het niet. Daarom hebben we de AP om uitleg gevraagd."

"Dit is slikken of stikken en dat is in strijd met de grondslagen van de AVG/GDPR"

Gerard Spierenburg (Consumentenbond)


Riskante strategie

Ook andere experts denken er zo over. In een artikel in NRC zegt Frederik Zuiderveen Borgesius, privacy-onderzoeker van de Vrije Universiteit Brussel en Europees adviseur over de nieuwe ePrivacy-verordening: ,,Ik vind het een riskante strategie om de cookiemuur te laten staan. In de AVG staat, samengevat, dat toestemming echt vrijwillig moet zijn en dat deze niet vrijwillig is als een bedrijf dit afdwingt."


Slikken of stikken

Chief Data Officer (CDO) Youri van der Mijn van de Candid Group, binnen de groep verantwoordelijk voor het GDRP-compliant zijn van alle aangesloten bureaus en bedrijven, stelt ook dat de cookiewalls niet voldoen aan de grondslagen van de AVG/GDPR. ,,Het is nu slikken of stikken: of je betaalt met je data, of je komt niet op de website. Ze zeggen wel waar ze de data voor gebruiken, dus ook voor advertentiedoeleinden, maar ze laten mensen geen keus. Dat staat de GDPR niet toe," aldus Van der Mijn.


Transparantie

Volgens hem schort het ook aan de vereiste transparantie van de privacywet. Van der Mijn: ,,Je moet een keuze hebben en je geen zorgen hoeven te maken over wat er met je gegevens gebeurt. Een cookiewall kan door een uitgever als gerechtvaardigd belang worden gezien. Die zeggen: we steken veel geld in content. Die is gratis, maar daar moet wel wat tegenover staan, namelijk het gebruik van uw data. Die data worden verkocht aan mediabureaus en advertentieplatforms. Pure datahandel dus. Mensen moeten specifiek geïnformeerd worden over waar ze toestemming voor geven volgens de wet. Dat gebeurt hier niet."

Volgens de CDO moeten bezoekers van een website een keuzemenu zonder al te moeilijke juridische teksten voorgeschoteld krijgen.


TMG: gewoon toegestaan

TMG ziet echter geen kwaad in zijn cookiewalls. ,,Om te waarborgen dat wij een groot deel van onze diensten gratis kunnen blijven aanbieden is het voor ons noodzakelijk om voldoende inkomsten te verkrijgen uit advertenties. Daarom stellen wij aan het verlenen van toegang tot een groot deel van onze websites de voorwaarde dat bezoekers akkoord gaan met het gebruik van cookies, inclusief tracking cookies," zegt woordvoerster Dagna Hoogkamer. ,,Wij zijn van mening dat dit ook onder de AVG nog steeds is toegestaan. Bezoekers hebben immers nog steeds de vrije keuze om de cookies al dan niet te accepteren. Indien bezoekers deze niet willen accepteren, zijn er in onze ogen voldoende alternatieven om vergelijkbare diensten af te nemen via andere kanalen dan onze websites, bijvoorbeeld websites van derden."


Persgroep: binnen de regels

De Persgroep stelt zich op hetzelfde standpunt. ,,Ons cookieconsent valt volledig binnen de GDPR en andere regelgeving," stelt woordvoerder Willem-Albert Bol. ,,De reden om met cookies te werken is tweeledig. Enerzijds willen wij, vanuit een product en service perspectief, de werking van onze sites garanderen. Daarvoor hebben we cookies nodig om te weten hoe de sites functioneren en waar welke content goed of juist beter kan functioneren. Anderzijds kunnen wij onze content alleen 'gratis' aanbieden aan onze bezoekers als daar ook inkomsten tegenover staan vanuit andere bronnen, zoals adverteerders. Daarvoor willen we, als tegenprestatie voor de gratis content, weten wie onze site bezoekt, zodat we adverteerders en bezoekers beter en relevanter kunnen bedienen."


Betalen voor content

Hij wijst erop dat bijna alle mediapartijen de regels op deze manier interpreteren en stelt dat De Persgroep vertrouwelijk met alle gegevens omgaat. Bol: ,,Wij moeten de juiste afwegingen maken als het gaat om een goede balans tussen journalistieke content, advertentie content en een hoog service niveau. Voor de exploitatie van onze content hebben wij diverse modellen. Soms is content alleen beschikbaar voor abonnees, zoals Topics. Soms is content alleen beschikbaar na betaling, zoals Blendle. Soms is content alleen beschikbaar na registratie, zoals bij de Premium content van Volkskrant.nl. Soms is content beschikbaar als je cookies accepteert, zoals bij het gros van de content van AD.nl."


AP moet knoop doorhakken

Het blijft een welles-nietes-spel tussen experts en uitgevers. De Autoriteit Persoonsgegevens moet dus de knoop doorhakken. De AP durft hier echter haar vingers nog niet aan te branden en kan geen uitspraak doen over wat ze een 'complexe, belangrijke en principiële kwestie met naar verwachting grote impact op de ontwikkeling van het privacy-recht' noemt. ,,Dat vraagt om een grondige analyse en een zorgvuldige besluitvorming," stelt woordvoerster Lisa Simons. ,,We kunnen op dit onderwerp helaas nog geen specifiek antwoord geven. In grote lijnen en in veel situaties is de normbepaling onder de AVG heel duidelijk. Wij zijn op dit moment erg druk bezig met het uitwerken van normen die nog ruimte voor interpretatie bieden, zo ook de norm over het gebruik van cookiewalls. We signaleren dat de behoefte daaraan groot is."