Nieuwe Verdienmodellen: Gaat Reblr echt dertig procent tijdwinst opleveren?

3222

Uitgevers en omroepen zijn op zoek naar nieuwe verdienmodellen sinds het online tijdperk definitief is aangebroken. Frank.news legt jonge en langer lopende startups uit de mediabranche in deze serie onder de loep en kijkt of ze kansrijk of kansloos zijn. Vandaag de vraag: Wordt Reblr de tool die journalisten tot dertig procent tijdwinst oplevert?

 
Ja ik ben best wel een nerd, antwoordt hij desgevraagd. Lysander Vogelzang (30) - drie academische titels - is de bedenker van Reblr, een tekstverwerkingsprogramma speciaal voor journalisten.  Reblr - er is alleen nog een prototype - is complexe programmatuur die journalisten in staat stelt informatie uit archieven, RSS feeds en talloze andere bronnen direct via hun tekstverwerkingsprogramma te betrekken.

 
Handige tools
Vogelzang liet zich inspireren door mede-ontwikkelaar Éva Juhász (28) die zich als journalist (aanvankelijk in Hongarije) vaak afvroeg waarom vormgevers in tegenstelling tot journalisten wel allerlei handige tools hebben in programma’s als InDesign en Photoshop, waardoor ze zich kunnen focussen op hun eigenlijke werk: vormgeven. Samen besloten ze een programma te ontwikkelen waarin de journalist centraal staat zodat hij zich kan storten op zijn verhaal. Dus zonder steeds allerlei software op te moeten starten en repetitieve handelingen te moeten verrichten om informatie te vinden of te verifiëren. Het vinden van betrouwbare bronnen is voor journalisten bijzonder tijdrovend; ze moeten bergen informatie doorploegen om net dát detail te vinden waarnaar ze op zoek zijn. Want nieuwssites werken met aanbevelingen op basis van onder meer de populariteit van artikelen. Hierdoor raken informatieve achtergrondartikelen vaak ondergesneeuwd.

Vogelzang: ,,Reblr is eigenlijk de meest unsexy tool die je kunt bedenken. We maken een architectonisch raamwerk met allerlei praktische toepassingen. Maar na tests met het prototype zijn journalisten heel enthousiast en vragen zich vaak af waarom zoiets niet eerder bestond.”

 
Broertje van Reblr
Maar eerst verschijnt Rethor, het simpeler broertje van Reblr. Rethor is ontstaan omdat Reblr ‘te groot’ werd, vertellen Vogelzang en Juhász op hun flexwerkplek boven debatcentrum De Balie in Amsterdam. Dat kwam vooral door de waardevolle, maar zeer uitgebreide feedback van journalisten tijdens de ontwikkelingsfase, die het wensenlijstje almaar langer maakten. ,,We waren een beetje naïef en dachten dat we het binnen een jaar konden ontwikkelen. Dat viel tegen, we zijn nu ruim twee jaar bezig. We willen namelijk aan zoveel mogelijk wensen voldoen om het zo compleet mogelijk te maken. Om die reden hebben we besloten Rethor zo snel mogelijk gereed te hebben, om daarna Reblr te voltooien.”

Begin volgende maand moet Rethor gebruiksklaar zijn, vertelt Juhász terwijl ze wat screenshots uit het prototype toont. Om dat te bereiken wordt nog hard aan de software gesleuteld door drie developers en artificial intelligence-specialisten, naast Vogelzang en Juhász zelf.

 
Rethor is een soort assistent
Nu even concreet, wat kunnen we ermee - het prototype toont nog weinig inzicht? Vogelzang: ,,Dat klopt. Rethor is een soort assistent die je allerlei opdrachten kunt geven. Bijvoorbeeld om het nummer van de gemeentewoordvoerder te vinden zonder dat je vijf keer moet klikken om vervolgens het nummer te kopiëren - waarmee je zo anderhalve minuut kwijt bent. Het kan ook alle quotes filteren op RSS feeds over een bepaald onderwerp. Of foto’s zoeken waar geen licentie op zit, artikelen met een minimale lengte selecteren, en zelfs het sentiment van die verhalen - positief of negatief - beoordelen. In feite is het je digitale ik, die je suggesties geeft en je intuïtie ondersteunt.

Reblr gaat nog een stap verder omdat het naast concrete tools ook inspiratie levert en kan worden ingebed in het digitale systeem van grote en kleine redacties. En het verdienmodel? ,,We gaan met een abonnementsmodel werken. Het moet voor iedereen toegankelijk zijn, voor grote kranten- of televisieredactie, maar ook voor de ZZP’er en alles wat daar tussen zit.” De investering in Reblr zal redacties geen windeieren leggen, vermoedt Vogelzang. ,,Wij hebben berekend dat de software de journalist in staat stelt tot wel dertig procent van zijn tijd te besparen. Het is dan wel te hopen dat hij die tijd mag investeren in nog betere journalistiek, en uitgevers het niet aangrijpen om het als bezuinigingstool te gebruiken.”

Want Vogelzang is in de eerste plaats idealist en gefascineerd door de journalistiek. Hij werkte eerder als adviseur voor het ministerie van Justitie en als senior webdeveloper voor het Meertens Instituut. Nu stopt hij zijn energie in Reblr, overigens met een ton subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek en - recent - nog een halve ton van Googles’ Digital News Initiative (DNI). ,,Ik geloof in de potentie van Reblr - ook in financiële zin - en ik doe liever iets nuttigs dat dat ik voor het geld ga; anders zou ik beter advertenties kunnen gaan targetten.”

 
Verdienmodel
Ai, het is niet makkelijk het verdienmodel van een startup te beoordelen terwijl er alleen nog een prototype is. Toch ben ik redelijk zin overtuigd dat Reblr een tool zal blijken zoals InDesign dat al jaren is: niet meer van redacties weg te denken. Vogelzang c.s. moeten dan wel doorpakken, anders zijn anderen hen voor en blijft het te abstract. The New York Times richtte in 2016 een team op dat een vergelijkbaar systeem ontwikkelt. En zelfs tekstverwerkingsprogramma Word begint met slimme tools te komen, zoals directe verwijzing naar Wikipedia-pagina’s. Dus: we kunnen haast niet wachten op de presentatie, begin juni.