Sentimentmeting frank.news als tegenhanger opiniepeilingen

Sentimentmeting frank.news als tegenhanger opiniepeilingen
10760

Nu het Brexit-referendum en de Amerikaanse presidentsverkiezingen nogmaals hebben aangetoond dat we niet blindelings op peilingen kunnen vertrouwen, wordt het tijd om nieuwe tools te gebruiken. Met sentimentmetingen op social media krijgt de politieke barometer een nieuwe dimensie.

 
Met de Tweede Kamerverkiezing in het vooruitzicht, is er een grote behoefte aan meer duidelijkheid over de houding van de kiezer. Helaas zeggen peilingen niet alles zo is nu gebleken. Opiniepeilers zouden zich meer op het social media sentiment moeten richten, klinkt het in communicatieland. Daarom schakelt frank.news iedere maand de sentimentmeting op social media in, mede mogelijk gemaakt door marktonderzoeksbureau Vostradamus.

 
Rol social media 
Nu de traditionele peilingen er steeds vaker naast zitten bij belangrijke politieke verkiezingen, moeten we op zoek naar andere indicatoren voor de stemming van de kiezers. Social media zouden daarin een rol kunnen spelen. Maar de analyse van social media kent ook zijn valkuilen. Zo is de uitkomst erg afhankelijk van de bronnen die je analyseert en de ingevoerde zoektermen (hieronder meer info). Frank.news zal in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 regelmatig aandacht besteden aan de ontwikkeling van de peilingen en de aandacht en het sentiment in de social media van de hoofdrolspelers. We hopen hierdoor een realistischer beeld te krijgen van de mening en de stem van de Nederlandse kiezer als het om politieke voorkeur gaat. In deze aflevering vast een voorproefje.

 
Drie partijen domineren 
Door deze eerste sentimentmeting kunnen we een aantal opvallende zaken vaststellen.
*Wat opvalt is dat het volume en het sentiment van de vermeldingen op social media geen gelijke tred houden met het verloop van de peilingen. De PvdA en de VVD steken samen met de PVV ver uit boven de andere politieke partijen. Denk erom: het gaat hier om de vermeldingen van uitsluitend de partijnaam. Het zou natuurlijk goed kunnen dat andere partijen zich meer richten op de lijsttrekker of op specifieke issues. De vraag is of dat verstandig is, want uiteindelijk moet de kiezer in maart een hokje met diezelfde partijnaam rood maken…

 
PvdA meest besproken 
*Verder blijkt dat de PvdA het afgelopen jaar en de afgelopen maand de meest besproken partij is, al zien we 6% meer negatieve dan positieve berichten. Dit terwijl de partij in de peilingen slechts een zesde of zevende plek inneemt.
*De grootste pieken waren het afgelopen jaar zichtbaar bij de VVD, in de peilingen op een eerste plek. Die werden vooral veroorzaakt door het optreden van Mark Rutte tijdens Zomergasten. Ook over de VVD zijn er 5 procent meer negatieve dan positieve berichten.

 
*In de maand oktober bleef de PVV achter in het social media volume. In die maand daalde de partij ook in de peilingwijzer. Het wordt interessant om te zien of in november de rechtszaak tegen Geert Wilders weer zorgt voor een opleving in de social media en in de peilingen. Hier komen we begin december op terug.
*De enige partij waar meer positief dan negatief sentiment wordt gemeten in 2016, is de SP: 11% positief tegenover 9% negatief. In de peilingen neemt deze partij een vijfde plek in.

 frank.news/Sentimentmeting frank.news als tegenhanger opiniepeilingen
frank.news/Sentimentmeting frank.news als tegenhanger opiniepeilingen

 
Hieronder gaan we overal nog eens uitgebreid op in.

 
Grote vraag 
De grote vraag van het onderzoek is: hoeveel wordt er op social media over de zeven grootste politieke partijen gesproken en is dit positief of negatief? Welke momenten en onderwerpen komen naar voren bij een positief of negatief sentiment? En wat is de link met het aantal zetels: is het een garantie dat je veel zetels hebt als veel mensen positief over je praten?

Dit alles wordt gemeten via Coosto over de periode van 1 januari tot 31 oktober 2016, en nog eens los alleen voor oktober 2016. We zetten de resultaten uit de sentimentmeting af tegen de peilingen van Peilingwijzer.nl.

 
Welke sociale media worden gemeten om tot de online sentimentmeting te komen?
De volgende bronnen worden gemeten: Twitter, Facebook (betreft bedrijfspagina’s), Blog, Forum, Google+, YouTube, Instagram, Pinterest, LinkedIn en nieuwssites. Met uitzondering van alle privéaccounts die afgeschermd zijn.

Vostradamus heeft voor dit onderzoek gebruik gemaakt van de afgekorte namen van de politieke partijen. De openbare accounts van de politieke partijen en kandidaten van politieke partijen zijn hierdoor dus ook in de meting meegenomen. Hierdoor kan het zijn dat de positieve berichtgeving per partij iets hoger is uitgevallen, vergeleken met het sentiment van het volk.

 
Is het aantal berichten dat niet als positief of negatief is gemeten, neutraal?
Deze berichten zijn neutraal of op basis van zoekwoorden niet geclassificeerd tot positief of negatief. Nieuwsberichten zijn overigens altijd als neutraal omschreven. Kanttekening hierbij is wel dat sarcastische berichten door Coosto niet als sarcastisch gezien worden en daardoor toch als positief gemeten kunnen worden, terwijl ze negatief bedoeld zijn.

 
De meest besproken partij   
Periode: 1 januari t/m 31 oktober 2016:
Politieke partijAantal berichtenPositiefNegatiefAantal zetels per 31 - 10
PvdA1.0380629%15%11 - 15
VVD1.0111259%16%26 - 30
PVV964.2869%15%23 - 27
 
Periode: 1 oktober t/m 31 oktober 2016:
Politieke partijAantal berichtenPositiefNegatiefAantal zetels per 31 - 10
PvdA123.8199%14%11 - 15
VVD114.1189%15%26 - 30
PVV71.5509%15%23 - 27
Wat opvalt is dat over de PvdA het meeste wordt gesproken. Hiervan is 9% van het gemeten sentiment positief en 15% negatief. Daar tegenover staat dat de partij met het aantal zetels een zesde of zevende plek inneemt volgens de peilingen. GroenLinks (10-14), SP (13-17) , D66 (14-18), CDA (15-18), PVV (23-27) en VVD (26-30) staan er nog boven de PvdA. Eén ding is duidelijk: de meest besproken partij staat dus allesbehalve bovenaan in de peilingen.

 
VVD 
Van de spijtbetuiging van Mark Rutte tot zijn optreden in Zomergasten, wat heeft dit de VVD opgeleverd op social media?

 
VVDAantal berichtenPositief
(aantal & %)
Negatief
(aantal & %)
Aantal zetels per 30-10
Online sentiment 1 januari t/m 31 oktober 20161.011.12587.086
9%
165852
16%
26-30
Online sentiment 1 oktober t/m 31 oktober114.11810.009

9%
16.948
15%
26-30
 
 
Opvallende momenten uit de sentimentmeting VVD  
 
Sentiment VVDAantal berichtenPositiefNegatiefBesproken onderwerpen
Sentiment eind augustus295210%17%‘hoax’, ‘onwaarheden’, ’vvd kopieert’ en ‘linkse stem’
Sentiment eerste week september332619%14%‘Zomergasten’
Sentiment begin oktober32.3119%13%‘verkiezing-programma’
 
*Eind augustus deed Mark Rutte zijn spijtbetuiging voor zijn gebroken verkiezingsbeloftes, waarna hij aangaf dat hij hoopte dat Nederland hem weer graag als premier terug wilde zien. Uit onderzoek van Maurice de Hond bleek toen dat 31 procent van de Nederlanders Rutte na de verkiezingen van 2017 wil terugzien als nieuwe premier. In de sentimentmeting zie je dit als piekmoment terug. Er wordt met 2952 berichten veel over gesproken, waarvan 10% positief en maar liefst 17% negatief. Onderwerpen als ‘hoax’, ‘onwaarheden’, ’vvd kopieert’ en ‘linkse stem’ komen naar voren.

 
*In de week dat Mark Rutte te zien was bij Zomergasten werd er 14% negatief over de VVD gesproken tegenover 9% positief. ‘Zomergasten’ was een van de meest besproken onderwerpen in de in totaal 33261 verschenen berichten over de VVD in die eerste week van september.

 
*Begin oktober is er ook een duidelijke piek te zien met 32.311 berichten over de VVD, waarvan 9% positief en 13% negatief. Het meest besproken onderwerp is het nieuwe verkiezingsprogramma dat de partij in deze week presenteert.

 
PvdA  
Welke onderwerpen zijn er onder meer verantwoordelijk voor dat de PvdA de meest besproken partij is van Nederland?
PvdAAantal berichtenPositief
(aantal & %)
Negatief
(aantal & %)
Aantal zetels per 30-10
Online sentiment 1 januari t/m 31 oktober 20161.03806289.027
9%
159906
15%
11 - 15
Online sentiment 1 oktober t/m 31 oktober123.81911.412

9%
16.984
14%
11 - 15
 
 Opvallende momenten uit de sentimentmeting PvdA:   
Sentiment PvdAAantal berichtenPositiefNegatiefBesproken onderwerpen
Sentiment begin februari70.0089%19%‘verkiezing-congres’
Sentiment eind september15.4337%15%‘Onderhandelingen over Turks eu’
Sentiment eind oktober836719%14%‘Lodewijk Asscher’, ‘strijd‘,
‘kandidaat’kandi
 
*In februari is een duidelijke piek in de sentimentmeting te zien. In de week van 8 februari verschijnen er 70.008 berichten over de PvdA waarvan 9% positief tegenover 19% negatief. De reden? Het partijcongres.

 
*Eind september komt de partij met 15% van 15.433 berichten negatief, tegenover 7% positief, op social media naar voren door onderwerpen als ‘Onderhandelingen over Turks EU’.

 
*De strijd om het leiderschap komt vanaf 12 oktober t/m eind oktober duidelijk naar voren met 83671 berichten, waarvan 14% negatief, en 9% positief. Meest besproken specifieke onderwerpen zijn ‘Lodewijk Asscher‘, ‘strijd’ en ‘kandidaat‘.

 
PVV
Wat zegt de sentimentmeting over de partij die in de peilingen de laatste maand een gedeelde eerste plek inneemt naast de VVD?

 
PVVAantal berichtenPositief
(aantal & %)
Negatief
(aantal & %)
Aantal zetels per 30-10
Online sentiment 1 januari t/m 31 oktober 2016964.28685.814
9%
148.114
15%
23 - 27
Online sentiment 1 oktober t/m 31 oktober71.5506181

9%
10472
15%
23 - 27
 
Opvallende momenten uit de sentimentmeting PVV:
 
Sentiment PVVAantal berichtenPositiefNegatiefBesproken onderwerpen
Sentiment eind augustus - begin september42.42710%13%‘verkiezings-programma’
Sentiment half september16.2489%16%‘Medisch beroeps-geheim’
Sentiment eind oktober53.3819%14%‘strikvraag PVV’, ‘Marokkanen’,

‘discriminatie’

 
*Eind augustus en begin september is er een duidelijke piek zichtbaar duidelijk veroorzaakt door de presentatie van het nieuwe verkiezingsprogramma. Dit levert 42427 berichten op, waarvan 10% positief en 13% negatief.

 
*Half september is er weer een duidelijke piek te zien. Deze keer veroorzaakt door het voorstel om zorgverzekeraars inzage te geven in medische patiëntendossiers, waarmee onder meer PVV had toegestemd. Hierover wordt 16% negatief bericht, en 9% positief, met een totaal van 16.248 berichten.

 
*In oktober valt op dat er 14% negatief sentiment tegenover 9% positief is, onderverdeeld over onderwerpen als ‘de strikvraag voor de PVV’ inspelend op de vraag van VVD’er Mark Harbers tegen PVV’er Teun van Dijck in welk land hij liever woont dan in Nederland. Antwoord: Nederland. Volgens Harbers vraagt hij dit omdat Van Dijck zo’n negatief beeld schetst van Nederland. Andere onderwerpen die in oktober in verband worden gebracht met PVV zijn ‘Marokkanen’ en ‘discriminatie’, gelinkt aan de rechtszaak van Wilders.

 
Overige partijen
Wat verder opvalt als je naar de andere partijen kijkt over het afgelopen jaar, is dat er over CDA (in de peilingen met 15-18 zetels op een derde plek), minder wordt gesproken dan over SP (13-17 zetels) en D66 (14-18 zetels). Overigens is de SP de enige partij waar meer positief sentiment dan negatief wordt gemeten over 2016: 11% positief tegenover 9% negatief.

Als we kijken naar de maand oktober valt verder op dat D66 een gelijk percentage aan berichten met positief sentiment als negatief sentiment scoort: beide 10%. SP scoort in de maand oktober iets negatiever met 9% negatief tegenover 8% positief.

 
Benieuwd naar het sentimentoverzicht per partij? Dat vind je hieronder:

 
CDAAantal berichtenPositief
(aantal & %)
Negatief
(aantal & %)
Aantal zetels per 30-10
Online sentiment 1 januari t/m 31 oktober 2016341.48229.714
9%
35.625
10%
15-18
Online sentiment 1 oktober t/m 31 oktober43.9355.484

8%
4.752
11%
15-18
 
  
D66
 
Aantal berichtenPositief
(aantal & %)
Negatief
(aantal & %)
Aantal zetels per 30-10
Online sentiment 1 januari t/m 31 oktober 2016589.68055.664
9%
72.662
12%
14-18
Online sentiment 1 oktober t/m 31 oktober64.5866.127

10%
6254
10%
14-18
 
  
SP Aantal berichtenPositief
(aantal & %)
Negatief
(aantal & %)
Aantal zetels per 30-10
Online sentiment 1 januari t/m 31 oktober 2016522.58256.875
11%
45.297
9%
13-17
Online sentiment 1 oktober t/m 31 oktober51.1464.272

8%
4.821
9%
13-17
 
 
GroenLinks Aantal berichtenPositief
(aantal & %)
Negatief
(aantal & %)
Aantal zetels per 30-10
Online sentiment 1 januari t/m 31 oktober 2016270.43825.072
9%
29.552
11%
10-14
Online sentiment 1 oktober t/m 31 oktober27.0242.158

8%
3000
11%
10-14
 
Hier nog een keer alle zetels uit de peilingen op een rij:

frank.news/Sentimentmeting frank.news als tegenhanger opiniepeilingenBron online sentimentmeting: Coosto door Vostradamus
Bron aantal zetels: Peilingwijzer.nl; combineert de peilingen van I&O Research, Ipsos, Peil.nl, De Stemming/ EenVandaag en TNS NIPO tot één schatting van de politieke krachtsverhoudingen voor de Tweede Kamer.