Nederland is talentenjachten moe

Nederland is talentenjachten moe
11844
Door Linda Haring

 

Na het succes van de Soundmixshow van Henny Huisman bestormde de ene na de andere talentenjacht de buis. Van Idols tot The Voice. Door de jaren heen zijn kijkers de verschillende talentenjachten echter zat geworden en dalen de kijkcijfers over de hele linie. De sleet zit er in. Vooral SBS slaat geregeld de plank mis.

 
De Soundmixshow van Henny Huisman, de moeder aller talentenshows, was ooit het platform waarbij artiesten zich in de kijker konden spelen bij het Nederlandse publiek door live een nummer te vertolken van een bekende artiest. De show, voor het eerst te zien in 1985 bij de KRO, heeft veel sterren voortgebracht, zoals Marco Borsato, Helmut Lotti, Glennis Grace, Gerard Joling en Edsilia Rombley. Daarnaast is het ook een internationaal succesvol televisieprogramma geworden. De finale in 1988, waarbij Henny Huisman kijkers opriep telefonisch te stemmen, legde het landelijke telefoonnetwerk plat door de plotselinge overbelasting. Ruim 6 miljoen kijkers keken toentertijd naar het programma en één miljoen mensen pakten de telefoon.

 
Herontdekking talentenjachten: Idols
 In 2002 is het concept talentenjachten herontdekt in een nieuwe vorm: Idols. De combinatie van onbekende natuurtalenten met tenenkrommende audities van mensen die niet konden zingen leverde mooie beelden op. Wie herinnert zich niet Herman (‘I’m a dancer’) met zijn excentrieke uitstraling, slechte zang kwaliteit en opvallende dansmoves.

Het eerste seizoen van Idols met Jamai Loman als winnaar en runner-up Jim Bakkum was erg populair en trok wekelijks 2,5 miljoen kijkers naar RTL. Een gemiddelde kijkdichtheid van 16,8%. Het programma werd nog vier jaar uitgezonden, maar boette in aan populariteit.

Seizoen 2 en 3 trokken circa 2 miljoen kijkers, seizoen 4 nog maar 1,5 miljoen. In 2016 is het format na acht jaar afwezigheid weer van de plank gehaald door RTL en wordt het op RTL5 uitgezonden. De oude jury is vervangen is door jongere BN’ers zoals de voormalige presentator van Idols, Martijn Krabbé, Eva Simons, voormalig winnaar van Idols 1 Jamai Loman en DJ Roland Molendijk. De 1e aflevering trok bijna 1,7 miljoen kijkers, want de kijker was benieuwd naar de revival van Idols.

Na de eerste drie afleveringen lopen de kijkcijfers echter terug. Tot op heden levert het programma wekelijks ruim 300.000 kijkers per aflevering in, al lijkt het aantal zich te stabiliseren op circa 1 miljoen kijkers.

 
Nieuwe opzet talentenjacht – X-Factor
 Na Idols was het de beurt aan Popstars: The Rivals, waarbij een boy- en een girlband geformeerd dienden te worden. Het concept van het programma sloeg beduidend minder aan dan Idols. Gemiddeld keken er nog geen miljoen kijkers naar het programma, waardoor het na één seizoen van de buis werd gehaald door RTL4.

Hierna programmeerde RTL Popstars: The Rivals. Het concept van deze talentenjacht verschilt van Idols en X-Factor, want binnen dit format moeten de kandidaten een a capella auditie doen voor een jury, waarna ze, als ze de volgende ronde halen op de ‘X Campus’ belanden. Hier worden ze gekoppeld aan een jurylid, dat binnen een bepaalde categorie als mentor optreedt. De uiteindelijke winnaar bereikt de finale net als bij Idols via optredens in wekelijkse liveshows. X-Factor is 5 seizoenen op televisie geweest, van 2006 tot en met 2013, met uitzondering van 2008 en 2012. Het programma is een stuk minder populair dan Idols. De kijkdichtheid van seizoen 1 was circa 1,5 miljoen kijkers. Het tweede en derde seizoen van X-Factor zijn het best bekeken met een gemiddelde kijkdichtheid van respectievelijk 10,9% en 10,4%. (± 1,6 miljoen kijkers).

 
SBS betreedt de markt van de talentenjachten
 Ook SBS ziet dat er markt is voor talentenjachten en lanceert in maart 2008 Holland’s Got Talent en in augustus 2008 Popstars. De presentatie van Holland’s Got Talent is in handen van Gerard Joling met als jury Henk-Jan Smits, Robert Ronday en Patricia Paay. De insteek van het programma verschilt van Idols en X-Factor, aangezien men niet specifiek op zoek is naar een zanger of zangeres, maar naar onontdekt talent op gebied van zang, dans, circusact, muziek etc. Het eerste seizoen werd goed bekeken met een gemiddelde kijkdichtheid van 9% (ruim 1,3 miljoen kijkers) op SBS6. Gedurende het tweede seizoen daalden de kijkcijfers naar gemiddeld 6,2% (circa 930.000 kijkers).

De verhuizing van het programma naar RTL4 met een nieuwe jury (Dan Karaty, Gordon, Chantal Janzen en Angela Groothuizen) en presentator (Robert ten Brink) heeft de kijkcijfers geen windeieren gelegd. De gemiddelde kijkdichtheid liet direct een stijgende lijn zien naar 11,4% (ruim 1,7 miljoen kijkers) in 2010 en 13,4% (ruim 2 miljoen kijkers) in 2011 en 2012. Sinds 2013 dalen de kijkcijfers (± 2 miljoen in 2013 en 1,6 miljoen in 2014).

Holland’s Got Talent is tot op heden langst de lopende talentenjacht met acht seizoenen, op de Soundmixshow na, waarbij het meest recente seizoen (1e aflevering 8 april 2016) gepresenteerd wordt door Johnny de Mol. De verwachtingen zijn hooggespannen voor het programma en de eerste aflevering noteerde een gemiddelde kijkdichtheid van 12,4% (ruim 1,9 miljoen kijkers - tegenover. 10,7% =  ruim 1,6 miljoen kijkers in 2014).

 
Popstars in verval
Joling presenteerde ook Popstars op SBS6, samen met zangeres Nance Coolen. De eerste twee seizoenen haalde het programma een gemiddelde kijkdichtheid van ruim 9% (± 1,4 miljoen kijkers), waarbij het tweede seizoen iets minder populair was. Het grote verval in kijkdichtheden kwam in seizoen 3: gemiddeld 810.000 kijkers per aflevering. SBS6 heeft ook met het programma geschoven qua uitzenddag, maar dat heeft het tij niet kunnen keren. Er zijn bijna de helft minder kijkers dan voorheen.

 
The Winner is… na één seizoen van de buis
Na Holland’s Got Talent en Popstars lanceerde SBS6 in 2012 nog 2 talentenshows: The Winner Is in 2012, met een gemiddelde kijkdichtheid van 5,2% (bijna 800.000 kijkers) en The Next Poptalent in 2013, met een gemiddelde kijkdichtheid van 3,2% (± 500.000 kijkers). Beide programma’s werden voor SBS6 helaas geen succes en zijn niet langer dan één seizoen op de buis geweest.

 
Voice of Holland vernieuwend concept
 Het concept talentenjacht werd in 2010 vernieuwd door John de Mol, middels het programma The Voice of Holland (ook wel The Voice genoemd). Hierbij werden Blind Auditions en draaiende stoelen ingevoerd. Kwaliteit diende daarnaast hoog in het vaandel te staan. Geen nerds meer die niet konden zingen, maar echte nachtegaaltjes. De coaches dienden topartiesten (o.a. Marco Borsato) uit de muziekwereld te zijn.

Op 31 maart 2010 maakte Nederland kennis met The Voice. Het programma wordt door Martijn Krabbé en Wendy van Dijk gepresenteerd, is zeer populair en weet wekelijks grote groepen kijkers aan zich te binden. De populariteit is de eerste drie seizoenen was stijgende.,

Seizoen 1 trok ruim 2,6 miljoen kijkers per aflevering, seizoen 2 en seizoen 3 ruim 3 miljoen kijkers. Vanaf seizoen 4 beginnen de kijkdichtheden langzaam aan te dalen van bijna 2,8 miljoen kijkers naar 2,4 miljoen kijkers. Seizoen 2015/2016, met als winnares Maan de Steenwinkel, weet weer iets aan kijkdichtheid terug te winnen: circa 2,5 miljoen kijkers.

 
Spin-off Voice Kids
Een spin-off van The Voice kon niet uitblijven. De lancering van junior-versie The Voice Kids (voor kinderen van 8 t/m 14 jaar) geschiedt in 2012. Het concept is in grote lijnen gelijk aan de volwassenversie, behalve dan dat de jury uit drie coaches (Marco Borsato, Nick & Simon en Angela Groothuizen) bestaat in plaats van vier. De eerste drie seizoenen begonnen een week na de laatste aflevering van The Voice, seizoen 4 startte acht weken later en seizoen 5 (2016) startte wederom direct na The Voice. The Voice Kids werd de afgelopen seizoenen goed bekeken: de eerste twee seizoen trokken bijna 2,8 miljoen kijkers. Maar de kijkdichtheid is dalende de afgelopen jaren: 2,3 miljoen kijkers in seizoen 3, ruim 1,7 miljoen kijkers in seizoen 4. Het laatste seizoen, waarbij Esmée Schreurs er op 1 april 2016 met de overwinning vandoor ging, vertoonde weer een stijgende lijn ten opzichte van het seizoen in 2015 : +22% in kijkdichtheid, 13,8% gemiddeld; bijna 2,2 miljoen kijkers.

 
De sleet zit er in
Concluderend kunnen we vaststellen dat het format talentenjachten met name bij RTL4 een zeer succesvol format is, dat de kijkers weet te boeien. Echter door de jaren heen zijn de kijkers de verschillende talentenjachten toch een beetje zat geworden, waardoor de kijkdichtheden over de gehele linie dalende zijn.

SBS heeft geprobeerd om ook succesvolle talentenjachten neer te zetten als tegenhanger voor de beproefde concepten van RTL. De kijker weet deze shows toch minder goed te waarderen en te vinden! Ook zijn ze lang niet zo populair als een Idols of The Voice of Holland. Een mooi voorbeeld is overigens Holland’s Got Talent, in eerste instantie op SBS6 geprogrammeerd. Daar is het programma nooit zo succesvol geweest als bij RTL4. Komt dit door het zenderimago van RTL4 vs. SBS6? Door de horizontale, sterke programmering van RTL4? Of lag het aan het format & typecasting op SBS6. Of zijn het dan toch de kleine aanpassingen die RTL gedaan heeft in de jury en de presentator. Is de aaibaarheidsfactor van Robert ten Brink en de nieuwe jury dan toch hoger dan die van Gerard Joling en zijn kompanen op SBS6?

 
Hoe tij te keren
Door kleine aanpassingen in het format is het mogelijk om het tij te keren als de kijkcijfers dalen. Opvallend hierbij is, dat het om de grotere talentenjachten gaat, zoals The Voice (nieuwe juryleden Ali B, Anouk, Miss Montreal en Guus Meeuwis in 2016), toevoeging van The Knockouts en The Clash) en Holland’s Got Talent (andere presentator Robert ten Brink en Johnny de Mol en nieuwe juryleden).

Het concept talentenjacht op televisie is nog niet uitgemolken. De vijver waar men uit vist, zou op den duur toch een keer leeg moeten zijn. De meeste talentvolle amateurzangers zouden toch wel al een keer een van de shows bezocht moeten hebben? Enerzijds zie je dezelfde gezichten uit de ene show in de andere show opduiken. Zo lang de Nederlandse kijker blijft afstemmen op de talentenjachten, zullen ze vooralsnog door de TV-exploitanten geprogrammeerd worden en zeker door RTL, aangezien de verschillende programma’s afhankelijk van het programma altijd nog wekelijks gemiddeld ruim 1 tot 2,5 miljoen kijkers weten te trekken.