Dit nieuwe Amsterdamse retailbedrijf gaat de strijd aan met plastic soep

Plasticsoup
3842

Amsterdam kan zich opmaken voor een wereldprimeur in sustainability en het gevecht tegen de plastic soep: Ozarka. Op korte termijn moet er een flagshipstore komen in de foodretail. Een duurzame supermarkt waar al het eten wordt verpakt in herbruikbaar verpakkingsmateriaal waar ook statiegeld op zit. Een 'verpakkingsloos' supermarktconcept bestaat al, no-waste is niet mogelijk, dus gaan de initiatiefnemers voor low-waste. ,,Niet de consument, maar multinationals als Unilever, Nestlé en Coca-Cola moeten heropgevoed worden."

Een duurzame supermarkt met alle producten in herbruikbaar verpakkingsmateriaal waar ook statiegeld op zit. Dat bestond nog niet in Nederland. Het is het unique selling point van de Amerikaanse zakenvrouw Beth Massa. Haar liefde voor sustainability ontstond tijdens haar werk bij Microsoft in Nederland, waar ze tien jaar voor werkte. Daar maakte ze kennis met het Nederlandse watermanagement en de milieuproblematiek en werd het zaadje gepland van 'activiste' en voorvechter om het plastic probleem aan te pakken.

Samen met haar man Michael werkte ze twee jaar aan een plan om in de retail duurzaam met voeding en verpakkingsmateriaal om te gaan, maar ook om de dialoog rond de plastic soep op gang te brengen. Ozarka werd geboren. Aan die naam is overigens niks Japans aan, maar hij ligt lekker in het gehoor en het heeft een mooi verhaal. In het kort: Massa werkte tijdens haar studententijd in een 'hipster indie platenzaak' die Ozarka heette. ,,In veel opzichten de leukste baan die ik ooit gehad heb. Ik wil dat gevoel van toen terugbrengen in het hier en nu."

Als je eten koopt bij Ozarka, doe je automatisch mee aan de low-waste lifestyle, want alle verpakkingen kunnen retour en zijn in de meeste gevallen opnieuw te gebruiken. Er zit statiegeld op. Als dat niet zo is, dan is het wel 100 procent recyclebaar zoals glas. Maar er komt never nooit plastic om eenmalig te gebruiken aan te pas.



'Ik ben me er terdege van bewust dat één of misschien twee kleine winkeltjes op wereldniveau niets gaan veranderen, maar het start hopelijk de discussie over het plasticprobleem'



Passieve expert

Massa: ,,Ik ben allereerst op dit idee gekomen door mijn ontdekking van Amsterdam, de stad waar ik helemaal verliefd op ben geworden. Microsoft haalde me naar Nederland, daarvoor werkte ik bij Amazon in Seattle. Bij Microsoft heb je de wetenschappelijke tak van Academic Fundamental Researchers. Daar kwam ik in aanraking met het watermanagement en milieu met onder meer aandacht voor de plastic soep problematiek. Van alle mogelijke milieu-issues sprak dit mij het meest aan. Mensen kiezen massaal voor gemak boven een duurzamere oplossing, de marketing van waterflesjes heeft ons de laatste decennia in een verschrikkelijke situatie gebracht. Daarnaast is er al die junkfood in giftige verpakkingen die onze planeet vervuilen. Van die miljoenen tonnen plastic afval die jaarlijks in onze oceanen worden gedumpt, is tachtig procent voedingsverpakking. Dankzij de wetenschappers die mijn klant waren bij Microsoft werd ik geleidelijk een passieve expert in vervuiling door plastic."

Massa had sterk het gevoel dat ze iets voor Amsterdam terug moest doen, de stad die haar zoveel gebracht had. Het werd de retail. ,,Ik wist op dat moment zoveel van het het plastic issue dat het wel een morele roeping was om hier iets mee te doen. Het werd Ozarka.


Flagshipstore
Het bedrijf zit nog in de testfase, maar de ambitie is om nog dit jaar een flagshipstore in Amsterdam te openen. ,,Op dit moment loopt een bezorgdienst pilot in Amsterdam met een testgroep. De klanten bestellen van een menu met daarop een aantal goede cateraars die wij streng hebben geselecteerd. Het plan is om in november dit jaar het bedrijf te laten starten een pop-up pilot bij bedrijfscateraar We Canteen aan de Zuidas. Het is een bedrijfskantine waar het personeel uiteraard kan eten of het meenemen. In deze financiële sector eten toevallig veel mensen aan hun bureau. Dat leverde veel verpakkingsafval op en daar washet bedrijf niet zo blij mee. Wij gaan tijdens de pilot onze herbruikbare verpakkingen inzetten. Daarna willen we pop-up stores openen en vervolgens de flagship store. Ik ben me er terdege van bewust dat één of misschien twee kleine winkeltjes op wereldniveau niets gaan veranderen, maar het start hopelijk de discussie over het plasticprobleem."

Zodra de flagshipstore een feit is wil Massa zelf in de winkel gaan staan om het verhaal te vertellen en direct feedback van de klant te krijgen.


Topvervuilers
Duurzaamheid, plastic soep: het bekt allemaal lekker qua marketing en PR ,,Maar", zegt Massa, "laten we nu eens verder down the rabbit hole gaan. Leuk al die schoonmaakacties om de oceanen schoner te krijgen, hulde ook, maar waarom niet een stap teruggaan in deze destructieve giftige cyclus van plastic misbruik. We moeten het probleem aanpakken voordat het in het water komt. We moeten het dus opnemen tegen de zeer machtige multinationals die geen enkele reden hebben om het systeem op kort termijn te veranderen. Topvervuilers zijn onder meer Nestlé, Unilever, Coca-Cola, PepsiCo, Perfetti van Melle en Procter & Gamble. Wat wij proberen is erg moeilijk en nog niet eerder gedaan. Het gaat Ozarka om de verschuiving binnen de industrie. We willen het gemak en het plezier van eten en drinken niet wegnemen voor de consument, maar het kan anders. Ozarka verschilt dus van de no packaging stores, die hetzelfde doen als een reguliere supermarkt. Ze laten de verantwoordelijkheid over aan de consument."



'Leuk al die schoonmaakacties om de oceanen schoner te krijgen, maar waarom niet een stap teruggaan in deze destructieve giftige cyclus van plastic misbruik'



Massa is gestart met een 'Go fund me' campagne voor vrienden en familie om Ozarka van de grond te tillen. Met dat geld worden een video en een crowdfundingcampagne gemaakt die vanaf deze maand moeten lopen. Volgens haar loopt de PR-machine al goed. Er moet ook een beweging ontstaan waar je lid van kunt worden: #humansofozarka.

,,We nodigen mensen verder te kijken dan slick marketing en vette headlines. We moeten preventief gaan werken voordat plastic in zee komt. Want de vele uitvindingen om plastic uit zee te verwijderen kosten miljoenen. Neem de Filipijnen, waar de vervuiling door plastic enorm is. Terwijl ze daar voorheen niet echt afvalbeheer nodig hadden, omdat alles werd gerecycled of tot compost verwerkt. Bedrijven exploiteren er armoede en komen met kleine plastic sachets voor bijvoorbeeld shampoo in plaats van dat ze deze hele milieuvervuilende infrastructuur aanpakken."


Red Bull
Met Ozarka hoopt Massa een dusdanig groot merk op te bouwen dat er ook echt geluisterd wordt. ,,We willen de realiteit en waarheid delen. De enige reden dat mensen niet het volledige verhaal te horen krijgen is omdat de materie voor wetenschappers en non-profitorganisaties vaak te complex is om uit te leggen. Dus de simpele storytelling gaat niet altijd op."

Haar ultieme droom is dat niemand ooit meer hoeft te drinken uit een eenmalig gebruikt plastic flesje. Massa benadrukt nog eens dat de grote concerns de hoofdschuldige zijn. ,,Iedere keer als ik een Redbullblikje op de grond zie liggen word ik woedend. Het drankje is suiker en cafeïne in een blikje dat verkocht wordt aan 15-jarige jongens die het niet kan schelen. Mensen roepen dan: het is de verantwoordelijkheid van de consument, maar daar ben ik het niet helemaal mee eens. Ze promoten met extreme lifestyle als snowboarders, maar laten we eens kijken hoeveel van die blikjes op straat of in de natuur worden gegooid. Natuurlijk is de consument ook verantwoordelijk, maar het wordt ook niet gerecycled. Het grootste deel van 'ons' plastic afval werd altijd verscheept naar China, maar daar hebben ze nu een einde aan gemaakt. We moeten het zelf gaan oplossen."