Het blijft een boeiende discussie, het zoeken naar het ideale verdienmodel in de journalistiek. Hét perfecte model bestaat waarschijnlijk niet, maar met de gedachte dat consumenten best bereid zijn om te betalen voor goede, onafhankelijke journalistiek zijn platforms met leden (Het Correspondentmodel dus) kansrijk. Het Franse Mediapart kan als inspiratie dienen voor nieuwsmedia.

NRC kwam onlangs met een  interessant interview met Edwy Plenel, hoofdredacteur van de Franse nieuwssite Mediapart. De site weet al zeven jaar winstgevend te zijn, met 150.000 betalende abonnees. Een jaarabonnement kost 110 euro, of je koopt artikelen gewoon los. Zo hebben de Fransen 83 mensen in dienst kunnen nemen, waarvan de grote meerderheid journalist is.

De site ziet er niet spectaculair uit. De homepage lijkt op de voorpagina van een ouderwetse printkrant , maar dat maakt de leden niet uit. Mediapart lijkt volgens Plenel de ingeslapen traditionele Franse pers te hebben wakker geschud met een frisse en onafhankelijke kijk op nieuws. Hij beweert ook dat in Nederland De Correspondent (met 60.000 betalende leden) het model van Mediapart heeft afgekeken. Er is op de site geen reclame te zien. De enige banners die je tegenkomt, zijn er om je erop te wijzen dat je een abonnement kunt nemen, of beter: lid kan worden. ‘Kom bij onze club’.

Waarom is het verhaal van Mediapart inspirerend?

 

1. De site is onafhankelijk en bestaat dankzij de lezers

De traditionele pers is vaak in handen van miljonairs, rijke ondernemers, of er is een aandeelhoudersconstructie. Ergens onderweg moet er dividend worden uitgekeerd. De CEO heeft een dikke auto en een secretaresse, of er zitten allerlei directeurtjes en onderbazen die fors betaald krijgen. Mediapart wordt gerund door journalisten die niets anders willen dan goede journalistiek brengen die de traditionele pers niet brengt.

 

2. De site is niet afhankelijk van kliks of bereik

Al eerder schreven we dat bereik als verdienmodel niet veel langer houdbaar is. Een groot aantal nieuwsmedia is te afhankelijk van advertentiegeld. Je ziet dat de nieuwsmedia met een printverleden allerlei businessmodellen

naast elkaar in stand proberen te houden. Banners, branded content én abonnementen. Deze nieuwsmedia zijn vaak onderdeel van grote uitgeefbedrijven die moeite hebben te breken met businessmodellen van het verleden. Ze zouden moeten investeren in goede journalisten en de organisatie platter kunnen maken.

 

3. Geen print, geen overhead

Print is een vertragende factor in veel facetten. Je moet de krant vullen, die moet naar de drukker en de volgende dag (of diezelfde avond) ligt hij bij de lezer. Maar dan moet de krant eerst bezorgd worden. De consument zoekt zijn nieuws meteen online. Dus je kan met je scoop niet wachten tot de volgende ochtend. Hoewel dit een duidelijk gevalletje ‘No shit, Sherlock’ is, zijn nog veel nieuwsbedrijven zo ingericht. Ook in dit aspect is het moeilijk breken met het verleden. Je kan tegenwerpen dat een krantenabonnement nog altijd substantieel geld oplevert en een dagbladadvertentie ook. Maar denk eens aan alle extra kosten die je hebt: personeel, vormgevers, drukkosten, bezorgkosten. Het is een model dat uiteindelijk uitsterft, omdat de gemiddeld vrij oude lezer uiteindelijk uitsterft. Een traditioneel mediabedrijf dat de tand des tijds heeft doorstaan, moet daar nu op anticiperen. Bij Mediapart hebben ze dat allemaal niet en kunnen ze de hele dag bezig zijn met goede journalistieke verhalen.

 

4. Ruimte geven aan jong talent

Bij de traditionele nieuwsbedrijven zitten vaak veteranen aan de top en veel grijsaards op de redactie. Ze zitten de jonge generatie in de weg. Bij de Franse nieuwssite kunnen youngsters veel makkelijker instromen en aan de hand worden meegenomen.

 

5. Niet afhankelijk zijn van Facebook, Google en algoritmes

Edwy Plenel zei het treffend in het NRC-artikel: Google, Apple en Facebook hebben online informatie vercommercialiseerd. Nieuwsmedia zijn er te afhankelijk van geworden. Zijn platform heeft die Amerikaanse techbedrijven niet nodig: de leden gaan direct naar Mediapart toe, want daar willen ze zijn. Ze hebben er immers voor betaald en weten wat ze er kunnen verwachten.

 

6. Het past in deze tijd van GDPR en blockchain

Met de recente privacyschandalen bij Facebook rond doorverkopen van gegevens en fake news is er behoefte aan platforms met betrouwbare, onafhankelijke journalistiek. Het past in deze tijd van GDPR (privacy) en blockchain (kort door de bocht: een gesloten, save circuit). Je hebt een betrouwbare partner waarvan je weet wat er te halen is. Dat geeft vertrouwen.

 

Conclusie: een club waar je bij wilt horen

Is er in Nederland ruimte voor een onafhankelijke nieuwssite met algemeen nieuws zoals Mediapart? Dat lijkt lastig. De Nederlandse nieuwsmediaconsument is anders dan de Franse. De vergelijking met De Correspondent werd al eerder gemaakt en het ledental van dat platform blijft gestaag stijgen. Waarschijnlijk zitten de kansen meer in ‘nieuwsniches’, zoals Follow the money (financiële onderzoeksjournalistiek). Het gaat erom dat je als journalistieke site een club creëert waar je bij wilt horen, dus moet je je lezer blijven pamperen. Je zou je leden bijvoorbeeld kunnen vragen welk onderwerp ze op de journalistieke agenda willen hebben.

Pin It on Pinterest

Shares