Met succes onafhankelijke journalistiek bedrijven, zonder betaalmuren, zonder grote investeerders of aandeelhouders. Met betalende leden die daar niets voor terug willen hebben. Het kan. De Spaanse online krant Eldiario trekt inmiddels 7,7 miljoen unieke bezoekers per maand en is daarmee een voorbeeld voor Nederlandse initiatieven zoals De Correspondent.

 

Het was crisis in Spanje en de krant Publico was net ter ziele gegaan. Bovendien kampte de journalistiek met een groeiend gebrek aan geloofwaardigheid en vertrouwen. Toch geloofde ex-hoofdredacteur Ignacio Escolar van Publico dat er een markt was voor onafhankelijke journalistiek. Hij had echter geen geld, geen investeerders en de bank wilde hem niets lenen. Met spaargeld van vrienden en familie startte hij in 2012 de online krant Eldiario, wat Spaans is voor krant.

 

Op een na grootste online krant 

,,Hij wilde opnieuw contact maken met de maatschappij en vond een community van mensen die dezelfde idealen delen,” vertelde marketing and development director Esther Alonso van Eldiario.es tijdens de Savage Marketing 2017 conferentie in Amsterdam. The rest is history, want de krant bleek een enorm succes. Met dagelijks nieuws, verhalen over mensenrechten, politiek, economie, vertaalde artikelen uit The Guardian en een speciaal redactieteam voor onderzoeksjournalistiek wist de krant de juiste snaar te raken. In 2014 trok Eldiario al 3,4 miljoen unieke lezers per maand, inmiddels is dat aantal gestegen tot 7,7 miljoen. Daarmee is het de zevende krant in Spanje en de op een na grootste online krant. Er werken al honderd mensen, van wie zeventig op het hoofdkantoor in Madrid.

 

Bijzonder verdienmodel 

Het bijzondere aan de krant is zijn verdienmodel. Tweederde van de inkomsten komt uit advertenties, een derde van zogeheten socio’s. ,,Onze partners in crime in onze queeste,” noemt Alonso hen. ,,Zij garanderen onze onafhankelijkheid.” Het zijn geen abonnees, maar ‘members’ die onafhankelijke journalistiek belangrijk vinden en daar 60 euro per jaar voor doneren. Daar heeft de krant er al ruim 20.000 van. Door die werkwijze verdwijnt het nieuws niet achter betaalmuren en zijn alle artikelen voor iedereen te lezen. Daarmee verschilt Eldiario wezenlijk van De Correspondent, het Nederlandse platform voor onafhankelijke achtergrondjournalistiek dat in september 2013 van start ging. Daar kunnen alleen abonnees die jaarlijks 60 euro betalen de verhalen lezen. Ook De Correspondent is met inmiddels 56.000 abonnees op weg een succes te worden, maar kiest dus nadrukkelijk voor een betaalmuur. Dat verkleint het aantal lezers en daarmee het bereik. Bovendien is De Correspondent een advertentievrij medium, wat lezers waarderen, maar de inkomsten beperkt.

 

Innovatieve techniek delen 

Eldiario krijgt ruim 4 miljoen euro per jaar binnen en herinvesteert al dat geld in journalistiek en technische verbetering van de website. Hoewel ze daar niet om vragen, genieten de socio’s diverse voordelen. Ze krijgen elk kwartaal een print magazine, worden uitgenodigd voor evenementen en debatten en krijgen al het nieuws zonder advertenties voorgeschoteld. Dat is mogelijk dankzij de innovatieve techniek achter de website. Met subsidie van het Digital News Initiative (DNI) fonds van Google is Eldiario bezig een speciaal Customer Relationship Management (CRM) systeem op te zetten voor digitale mediabedrijven. Dat wordt in de herfst gepresenteerd, waarna de krant het met iedereen wil delen. Een mailtje naar Alonso volstaat.

 

In Nederland nog niet gelukt 

Krantenuitgevers hebben de heilige graal van online verdienmodellen nog lang niet gevonden.

Steeds worstelen ze met de vraag hoeveel content, waarvoor abonnees dik betalen, ze weg kunnen geven op hun website. Te veel gratis nieuws gaat ten koste van het aantal abonnementen. Te weinig nieuws kost bereik en dus advertentie-inkomsten. Een krant die kan leven van online advertenties bestaat nog niet in Nederland. Eldiario lijkt daar een goede modus in gevonden te hebben en heeft zijn bestaansrecht inmiddels bewezen.

 

Social marketing

Volgens Alonso volgt de krant de strategie van social marketing. ,,De waarden die we delen met onze lezers is de lijn die ons verbindt,” stelt ze. ,,Mensen hebben vertrouwen in het project, zodat wij een nieuwe vorm van eerlijke journalistiek kunnen bouwen. Je hoeft geen community’s te bouwen zoals veel merken proberen. Die bestaan al. Je hoeft ze alleen maar te vinden.”