> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://www.frank.news/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# 100 jaar VARAgids: hoe televisiegidsen de digitalisering overleefden
- URL: https://www.frank.news/100-jaar-varagids-hoe-televisiegidsen-de-digitaloisering-overleefden/
- Published: 2026-10-27T11:05:52.000Z
- Updated: 2026-10-27T11:07:08.000Z
- Description: De VARAgids bestaat honderd jaar. Hoe oveerleefden tv-gidsen en voor welke adverteerder zijn ze aantrekkelijk?
- Author: André Oerlemans
- Tags: Explainer, VARAgids, Mediamarkt, Print, frank.news, Podcast, Analyse

**Door Frank**  
*27 oktober 2026 — 6 minuten lezen*

> Op 23 oktober 2026 bestaat de VARAgids honderd jaar, meldt Villamedia in een interview met hoofdredacteur Roy van Vilsteren. Het blad begon in 1926 onder de naam 'Radio', overleefde de ontzuiling, teletekst en de elektronische programmagids, en heet sinds 2008 weer VARAgids. Voor CMO's en bureau-directeuren is dat relevant: de titel laat zien welk mediamodel standhoudt in een markt waar papieren programmabladen massaal verdwenen.

**Drie takeaways:**

1. Marktbeweging: de VARAgids veranderde in honderd jaar meermaals van naam en koers, van radiogids via ledenblad naar lifestyle-magazine, en overleefde daarmee waar andere tv-gidsen verdwenen.
2. Pitch-impact: alleen titels die fuseerden of hun doelgroep verbreedden bestaan nog; het zuivere, gratis ledenblad is als verdienmodel vrijwel verdwenen.
3. Strategische les: een kleine, loyale en oudere achterban levert adverteerders meer vertrouwen en aandacht op dan massabereik, precies wat sectoren als verzekeringen, reizen en zorg nu zoeken.

![audio-thumbnail](https://storage.ghost.io/c/67/76/67764d6a-46ff-4404-b89f-1f4234933f48/content/images/2026/10/frank-100-jaar-varagids-hoe-televisiegidsen-de-ftype11-v35-higgsfield-soul-v2-1.jpg)

100 jaar VARAgids: hoe televisiegidsen de kaalslag overleefden

0:00

/1169

1×

## Van 'Radio' tot VARAgids: een eeuw aan naamsveranderingen

Op 23 oktober 2026 bestaat de VARAgids honderd jaar. Villamedia sprak hoofdredacteur Roy van Vilsteren, die de [geschiedenis ](https://www.bnnvara.nl/varagids/artikelen/varagids?ref=frank.news)van het blad schetst. Op 1 november 1925 richtten journalisten Levinus van Looi en Gerrit Jan Zwertbroek, beiden werkzaam bij het socialistische dagblad Het Volk, de radiovereniging op die een jaar later het eerste nummer van het bijbehorende blad publiceerde: 'Radio', in een tijd waarin radio zelf nog een sensatie was en televisie niet bestond.

In de honderd jaar die volgden, veranderde het blad meermaals van naam en koers, meebewegend met techniek en tijdgeest: van radiogids naar televisiegids, van ledenblad van de rode zuil naar breed verkrijgbaar programmablad. Sinds 2008 heet het weer VARAgids, de titel die het al eerder droeg. Dat teruggrijpen naar een oude naam is veelzeggend: in een versnipperde mediamarkt bleek herkenbaarheid belangrijker dan vernieuwing.

Voor marketeers zit daar een les in. Merken die decennia meegaan, overleven zelden door zichzelf telkens opnieuw uit te vinden, maar door op het juiste moment terug te grijpen naar wat werkte. De VARAgids combineert nu tv-tips met interviews, achtergrondverhalen en columns, van Youp van 't Hek tot Mart Smeets en Claudia de Breij. Minder gids, meer tijdschrift: dat is de overlevingsstrategie geworden, en die verschuiving verklaart waarom het blad nog bestaat terwijl concurrenten verdwenen.

## Wie overleefde de kaalslag

De VARAgids is een van de weinige overlevenden van een ooit bloeiende categorie. Decennia lang was de programmabladenmarkt direct gekoppeld aan de verzuiling: elke omroep had een eigen titel, gekoppeld aan het lidmaatschap. Wie lid werd van AVRO, VARA, KRO of NCRV, kreeg de bijbehorende gids op de deurmat, met torenhoge oplages als gevolg.

Die verzuiling brokkelde af vanaf de jaren negentig, en met de komst van teletekst, digitale programmagidsen op de kabelbox en later smart-tv's en streamingdiensten verloor het papieren gidsformat zijn praktische functie. Waarom bladeren, als het scherm zelf toont wat er straks begint?

De rode draad: titels bleven bestaan door te fuseren, te verbreden naar lifestyle-content, of door zich te richten op een loyale, oudere kerndoelgroep die niet massaal overstapte naar een scherm-gids.

## Waarom tv-gidsen nog altijd adverteerders aantrekken

Een papieren tv-gids lijkt op het eerste gezicht een hopeloos verdienmodel: minder abonnees, hogere papier- en distributiekosten, en een jongere doelgroep die zijn kijkgedrag volledig uit apps haalt. Toch blijven titels als de VARAgids, KRO magazine, de NCRV-gids en MAX Magazine advertentie-inkomsten innenhalen. De verklaring zit in het publiek dat overblijft: loyaal, ouder, en met een hoge mate van vertrouwen in het merk achter het blad.

Voor adverteerders is dat waardevol in een tijdperk van bannerblindheid en ad blockers. Een advertentie in een tv-gids wordt niet weggeklikt. Het blad wordt fysiek vastgehouden, vaak weken bewaard als naslagwerk, en gelezen in een ontspannen setting: de bank, de wachtkamer, de trein. Dat levert een hogere aandachtswaarde op dan veel digitale kanalen kunnen bieden.

Vooral merken in gezondheid, verzekeringen, reizen, financiële diensten en huishoudelijke producten varen er wel bij: sectoren met een ouder, honkvast publiek dat baat heeft bij vertrouwen boven viraal bereik. Denk aan verzekeraars, reisorganisaties en supermarktketens die seizoensgebonden campagnes voeren rond feestdagen, wanneer de tv-gids het hele gezin bereikt.

Het businessmodel dat niet meer werkt, is het zuivere ledenblad: gratis bij een omroeplidmaatschap, gefinancierd uit contributie. Dat verdween grotendeels mee met de ontzuiling. Wat wel werkt, is het hybride model: deels abonnees, deels losse verkoop, aangevuld met advertenties en merchandising rond bekende columnisten.

## Wat dit betekent voor bureaus en merken

Voor CMO's en bureau-directeuren is de honderdjarige VARAgids meer dan een curiositeit: het is een casus over mediaconsolidatie en doelgroepfocus. Drie lessen springen eruit.

Eerst: fuseren is overleven. Wie in een krimpende markt zelfstandig wil blijven, verliest op termijn schaal en advertentie-inkomsten. Consolidatie, hoe pijnlijk ook voor merkidentiteit, is vaak de enige weg naar levensvatbaarheid.

Ten tweede: een smalle, loyale doelgroep kan waardevoller zijn dan een brede, vluchtige. De VARAgids richt zich bewust niet meer op heel Nederland, maar op lezers die de band met het blad en de omroep serieus nemen. Hoofdredacteur Van Vilsteren noemt die relatie tegenover Villamedia zelfs 'de belangrijkste die ik heb'. Voor adverteerders betekent dat: minder bereik, maar hogere betrokkenheid, precies wat in een verzadigde digitale markt schaars is geworden.

Ten derde: contentvorm volgt op betekenisvorm. De VARAgids is allang geen gids meer in strikte zin, het is een lifestyle-magazine met tv als kapstok. Die verschuiving van functioneel naar redactioneel is wat andere printtitels moeten doormaken om te overleven.

Of Mart Smeets, inmiddels 79, en Youp van 't Hek het einde van het blad nog meemaken, betwijfelen ze zelf hardop, blijkt uit Mediacourant. De kans is groot dat de VARAgids hen overleeft, zoals het eerder de verzuiling en de digitale gids al overleefde.

**Bronnen & verder lezen:**

- https://www.villamedia.nl/artikel/100-jaar-varagids-band-tussen-de-lezer-en-de-varagids-is-de-belangrijkste-relatie-die-ik-heb
- https://www.mediacourant.nl/2026/10/maken-mart-smeets-en-youp-van-t-hek-einde-varagids-nog-mee/
- https://www.broadcastmagazine.nl/televisie-audio/televisie/varagids-viert-honderdjarig-bestaan/
- https://www.beeldengeluid.nl/100jaarvaragids